23 มิถุนายน 2569, กรุงเทพฯ – สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI โดยโครงการ Envi Link จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อรับฟังความคิดเห็นต่อ “เครื่องมือจัดทำแผนที่ดัชนีความเปราะบางต่อมลพิษทางอากาศฝุ่น PM2.5 (PM2.5 Vulnerability Map)” ภายใต้โครงการ “การจัดทำแผนที่คุณภาพอากาศและประชากรกลุ่มเปราะบาง เพื่อการออกแบบนโยบายที่ครอบคลุมและเป็นธรรม” โดยเปิดเวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นจากหน่วยงานภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมกันพัฒนาเครื่องมือให้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการวางแผนและกำหนดนโยบายด้านคุณภาพอากาศได้อย่างมีประสิทธิภาพ ณ โรงแรมปริ๊นซ์ตัน กรุงเทพมหานคร
นางสาววรนุช สวยค้าข้าว ผู้อำนวยการสำนักสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร กล่าวว่า การประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้สะท้อนถึงความร่วมมือระหว่างกรุงเทพมหานคร สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) บัณฑิตวิทยาลัยร่วมด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม (JGSEE) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง ในการพัฒนาเครื่องมือวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการปัญหาคุณภาพอากาศของกรุงเทพมหานคร
โดยกรุงเทพมหานครได้บูรณาการข้อมูลจาก 6 สำนัก ประกอบด้วย สำนักสิ่งแวดล้อม สำนักการแพทย์ สำนักอนามัย สำนักพัฒนาสังคม สำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล และสำนักดิจิทัลกรุงเทพมหานคร เพื่อนำมาวิเคราะห์เชื่อมโยงร่วมกันอย่างเป็นระบบ โดยคำนึงถึงทั้งข้อมูลคุณภาพอากาศ ข้อมูลสุขภาพ และข้อมูลทางสังคม เพื่อประเมินระดับความเปราะบางของพื้นที่และประชากรที่อาจได้รับผลกระทบจากมลพิษทางอากาศ
“เป้าหมายสำคัญของโครงการนี้ คือ การใช้ข้อมูลเพื่อระบุพื้นที่และประชากรกลุ่มเสี่ยงที่อาจได้รับผลกระทบจากมลพิษทางอากาศ โดยพิจารณาร่วมกันทั้งระดับการสัมผัสมลพิษ ปัจจัยด้านสุขภาพ และปัจจัยทางสังคม เพื่อสนับสนุนการกำหนดมาตรการเฝ้าระวัง การสื่อสารความเสี่ยง การดูแลกลุ่มเปราะบาง และการจัดสรรทรัพยากรให้สอดคล้องกับบริบทของแต่ละพื้นที่ได้อย่างเหมาะสม” นางสาววรนุชกล่าว
นอกจากนี้ เครื่องมือดังกล่าวยังช่วยเสริมสร้างศักยภาพของหน่วยงานภาครัฐในการใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจเชิงนโยบาย ตลอดจนสนับสนุนการดำเนินงานเชิงพื้นที่เพื่อบรรเทาผลกระทบด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อมในระยะยาว
ด้าน ดร.ศรัณธร ภู่สิงห์ ผู้จัดการโครงการ Envi Link กล่าวว่า BDI มุ่งขับเคลื่อนประเทศด้วยข้อมูล (Data-Driven Nation) ผ่านการส่งเสริมการเชื่อมโยงและใช้ประโยชน์จากข้อมูลระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ โดยหนึ่งในภารกิจสำคัญ คือ การพัฒนาแพลตฟอร์ม Envi Link เพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะปัญหาฝุ่น PM2.5 ซึ่งมีลักษณะซับซ้อนและมีปัจจัยแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่
การพัฒนา “แผนที่คุณภาพอากาศและประชากรกลุ่มเปราะบาง” มีเป้าหมายเพื่อวิเคราะห์ความเปราะบางของประชากรต่อผลกระทบจากมลพิษทางอากาศในแต่ละพื้นที่ โดยให้ความสำคัญกับกลุ่มเด็ก ผู้สูงอายุ ผู้มีรายได้น้อย ผู้ป่วยโรคทางเดินหายใจ และผู้มีภาวะสุขภาพที่ไวต่อผลกระทบจากมลพิษทางอากาศ เพื่อสนับสนุนการจัดทำนโยบายที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล (Data-Driven Policy) และพัฒนาศักยภาพบุคลากรของกรุงเทพมหานครให้สามารถใช้งานและต่อยอดเครื่องมือดังกล่าวในการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมได้อย่างยั่งยืน
การประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ จึงเป็นเวทีสำคัญในการนำเสนอแนวคิดและผลการพัฒนาเครื่องมือ พร้อมเปิดรับความคิดเห็นจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในประเด็นต่าง ๆ อาทิ ตัวแปรและข้อมูลที่เหมาะสมสำหรับการคำนวณดัชนีความเปราะบาง แนวทางการนำเครื่องมือไปใช้สนับสนุนการออกแบบมาตรการป้องกันและลดผลกระทบจากมลพิษทางอากาศ ตลอดจนแนวทางการกำกับดูแลและบำรุงรักษาระบบในระยะยาว
การดำเนินงานดังกล่าวอยู่ภายใต้โครงการ Breathe Cities ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างองค์การ C40 กองทุน Clean Air Fund มูลนิธิ Bloomberg Philanthropies และกรุงเทพมหานคร เพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการคุณภาพอากาศในเขตเมือง โดยมุ่งยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ลดความเหลื่อมล้ำด้านสุขภาพ และส่งเสริมการพัฒนาเมืองที่ยั่งยืน
BDI เชื่อมั่นว่า การบูรณาการข้อมูลจากหลายภาคส่วนและการมีส่วนร่วมของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จะช่วยเสริมสร้างเครื่องมือสนับสนุนการตัดสินใจที่มีประสิทธิภาพสำหรับการบริหารจัดการคุณภาพอากาศ นำไปสู่การกำหนดนโยบายที่มีข้อมูลรองรับ ครอบคลุม และตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนได้ดียิ่งขึ้น
Public Relations and Communication Specialist
Big Data Institute (Public Organization), BDI
