สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน)

การบริหารจัดการข้อมูลเพื่อสร้างยอดขายและการตลาดออนไลน์

Dec 13, 2022
การบริหารจัดการข้อมูล

แนะนำตัวเอง

สวัสดีครับ ชื่อ เกียรติกร เทียนธรรมชาติ ตอนนี้ดำรงตำแหน่ง Managing Director ของบริษัท aDay Fresh ซึ่งเราเป็นเจ้าแรก ๆ ที่ดำเนินกิจการ ผลไม้พรีเมียมดิลิเวอรี ที่ให้ลูกค้าสามารถสั่งกระเช้าผลไม้ผ่านทางออนไลน์ได้ และดำเนินธุรกิจมามากกว่า 8 ปีแล้วครับ ( การบริหารจัดการข้อมูล )

ความภูมิใจ

เราได้มอบประสบการณ์การบริการสุดประทับใจให้กับลูกค้าทุกเพศทุกวัย มามากกว่า 8 ปี ในทุกเทศกาลและโอกาสสำคัญ ทั้งในประเทศ และประเทศใกล้เคียง และอีกหนึ่งความภาคภูมิใจนอกเหนือจากการขายผลไม้นำเข้าพรีเมียมคือ เราได้ช่วยเหลือเกษตรกรไทย และงานฝีมือจักรสานของคนไทยด้วยกันเอง เราส่งเสริมให้เกษตรกรและผู้ที่ทำงานฝีมือมีรายได้ รวมถึงสร้างความมั่นคงให้กับแรงงาน ให้สามารถมีรายได้ที่มั่นคง เรามีความตั้งใจนำสิ่งใหม่ ๆ มามอบให้คนไทยได้ลองอยู่เสมอ ทั้งของคนไทยเองและของที่เรานำเข้ามาจากต่างประเทศ

อุปสรรคต่าง ๆ

ด้วยประสบการณ์ที่ผมเคยเรียนและทำงานประจำเป็นด้าน Computer Science มาเป็นเวลา 6 ปีก่อน ประกอบกับการทำธุรกิจตรงนี้ ทำให้ช่วงแรกไม่มีความรู้ด้านการตลาดมากนัก ก็งู ๆ ปลา ๆ เลยครับ รู้สึกว่าลงทุนหลายอย่างก็ไม่ได้ตามที่ต้องการสักที ทำให้ผมประสบปัญหาด้านการขายอยู่พอสมควรช่วงหนึ่ง จนคิดได้ว่า เราต้องทำอะไรสักอย่างแล้ว ลำพังการยิงโฆษณาออนไลน์แบบไม่มีข้อมูลอะไรหรือไม่รู้ลูกค้าเราอยู่ตรงไหนนั้นไม่เพียงพออีกต่อไป แม้กระทั่งใน LINE Official เราก็ยิงโฆษณาแล้วทำไมไม่มีคนทักมาซื้อเท่าที่ควรเลย จนต้องมานั่งใช้ความคิดอย่างหนักมาก ๆ เพราะธุรกิจผลไม้ เป็นธุรกิจที่ต้องแข่งกับเวลาสูง ด้วยคุณภาพของผลไม้ต้องสดใหม่อยู่เสมอ ถ้าเราไม่สามารถขายสินค้าได้ตามที่เราตั้งเป้าไว้ เท่ากับเราจะขาดทุนลงทุกวัน ๆ แถมยังไม่สามารถคงเครดิตจำนวนผลไม้ที่จะนำเข้าได้อย่างสม่ำเสมออีกด้วย

8 ปีกับความสำเร็จที่ได้มาเพราะการตลาดและ Data

พอหลังจากที่ตั้งใจลุยหาหนทางอยู่สักพัก จนเราเริ่มที่จะมุ่งไปที่ลูกค้าประจำของเราก่อนเลย ตอนแรกเรารวบรวมรายชื่อ ที่อยู่ เบอร์โทรศัพท์ วันเกิด ความถี่ในการซื้อ รวมถึงสินค้าที่สั่งบ่อย โดยเรา Export ข้อมูลหรือรายชื่อลูกค้าออกมาจากในระบบ CRM (Customer Relationship Management) ที่เราพัฒนากันเอง ซึ่งตัวระบบจะสามารถทำการฟิลเตอร์ กดดูผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ได้หมดเลย รวมถึงมีการวิเคราะห์ได้ว่าผลไม้ประเภทไหน หรือชนิดไหนขายดี ทำให้เราสามารถศึกษาพฤติกรรมของลูกค้าได้ ผ่านการสรุปผล หรือรายงานที่ได้มาจากระบบนี้ หลังจากนั้นเราก็นำข้อมูลมาจัดกลุ่ม แบ่งหมวดหมู่ คล้ายกับการ Query ใน SQL แต่สะดวกกว่ามาก

เราสามารถดูได้เลยว่า บริเวณไหนที่ลูกค้าเราใช้บริการเรามากที่สุด และยีงมีข้อมูลอื่น ๆ ประกอบมาเพิ่มเติมด้วย ทำให้เรารู้ได้ว่า ผลไม้ที่คนไทยชอบคืออะไร ผลไม้ที่คนต่างประเทศชอบคืออะไร คนส่วนใหญ่ชอบกระเช้าประมาณไหน ราคาเท่าไหร่ ที่จะทำให้สินค้าขายออกได้ไว และได้คุณภาพกับลูกค้าที่สุด พอเรารู้สถิติของผลไม้ต่าง ๆ แล้ว เราก็ยังคงทำการวิจัยโดยการเก็บข้อมูลทั้งแบบ Quantitative และ Qualitative ประกอบไปด้วย รวมถึงการสำรวจแนวโน้มความชื่นชอบ และ Hashtags ต่าง ๆ

พอเรามีข้อมูลมากพอที่จะนำมาวิเคราะห์อย่างละเอียด เราก็มองเห็นทางสว่างทันที เราก็ได้เดินหน้าออกแบบเซ็ตกระเช้าและของขวัญที่โดนใจหรือรองรับความต้องการของลูกค้าได้ถูกจุด จึงทำให้เราเป็นบริการผลไม้พรีเมียมดิลิเวอรีที่ถูกพูดถึงมากที่สุดเจ้าแรกเลยก็ว่าได้ รวมถึงสถิติต่าง ๆ ที่เราเก็บมาจากการพูดคุยกับลูกค้า ลูกค้าถามหาผลไม้อะไรมาบ้าง ประกอบกับข้อมูลที่เรามีอยู่ ทำให้เราพัฒนาระบบขนส่งเย็น หรือ สั่งด่วนได้เลย รวมถึงเป็นดิลิเวอรีผลไม้ที่ไวที่สุดในตลาดที่สั่งแล้ว ภายใน 1 ชม.ก็สามารถรอรับได้เลย เราบริการถึงที่จริง ๆ โดยลูกค้าสามารถเลือกเวลาการจัดส่งได้ตั้งแต่ 8.00-18.00 หรือบางเคสที่ด่วนมากจริง ๆ เราก็ยินดีบริการถึงช่วงค่ำ บางเคสถึงดึกก็มีครับ ถ้าจังหวะตรงนั้นเราสามารถจัดการให้ได้

จุดพลุให้ธุรกิจเป็นที่มองเห็นด้วย Data

เราได้พูดในเรื่องของการปรับปรุงการบริการ และรูปโฉมสินค้าหรือบรรจุภัณฑ์ไปแล้ว ทีนี้เราก็จะมาพูดถึงการจุดพลุให้เป็นที่มองเห็น หรือการทำโฆษณาต่าง ๆ ให้แบรนด์เรามี Awareness มากขึ้นนั่นเอง โดยจุดมุ่งหมายของเราคือการเข้าถึงคนกลุ่มใหม่ ๆ มากขึ้น ซึ่งการยิงโฆษณาใน Social Media ในแต่ละแพลตฟอร์ม ต่างก็มี Algorithm ที่แตกต่างกัน แต่สิ่งหนึ่งที่มีเหมือนกันแล้วเป็นเทคนิคเฉพาะตัวคงเป็นคำถามที่ว่า “ยิงไปหาใคร แล้วจะแน่ใจได้อย่างไรว่า คนที่ยิงไปเป็นกลุ่มที่จะสนใจเรา?” และคำตอบก็คือ ข้อมูล หรือ เซ็ตข้อมูล ต่าง ๆ ในมือนั่นเอง นอกจากนี้เรายังสามารถทำ AB Test ในการยิงโฆษณา ซึ่งเป็นการทดสอบรูปแบบของโฆษณา ทำให้เรารู้ว่าลูกค้าชอบโฆษณาแบบไหน โดยคำว่าโฆษณานั้นจะรวมไปถึงสไตล์รูปภาพ รูปแบบของโพสอย่าง Single Post หรือ Photo Album รวมไปถึงตัวแคปชันด้วยเช่นกัน เพื่อทดสอบจนได้สิ่งที่ใช่ที่สุด ทำให้เราสามารถตัดสินใจได้แม่นยำขึ้น และทำให้ผลลัพธ์ที่ตามมา ก็เป็นไปตามที่คาดไว้จริง ๆ

อีกทั้งข้อมูลที่เราได้จากทาง Website ของเราเอง ที่มี User คลิกเข้ามา เราก็สามารถรวบรวม และ Export ออกมาแล้วนำมาทำ SEO (Search Engine Optimization) และ SEM (Search Engine Marketing) ต่อได้กับทาง Google อีก ทำให้จากตอนแรกที่ซบเซา กลายเป็นว่าช่องทางการขายออนไลน์ของเราโตขึ้นมากถึง 125% ยาวไปถึงช่วงโควิด-19 ระบาดเรื่อยมาครับ พนักงานก็ยิ้มออก หายใจโล่งกันเป็นแถว (ยิ้ม)

อะไรที่ทำให้ aDay Fresh แตกต่างจากคู่แข่ง

ผมคิดว่า นอกจากความใส่ใจแล้ว ผมมองว่า เรามีระบบที่ดีในการรวบรวมข้อมูลเพื่อนำไปต่อยอดได้ทุก ๆ ด้าน ระบบทำการฟิลเตอร์ ที่สามารถกดดูรายละเอียดผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ได้หมดเลย และระบบยังสามารถการวิเคราะห์ผลไม้ขายดีได้อีกด้วย ซึ่งเราสามารถนำผลหรือรายงานที่ได้มา มาทำการตลาดหรือ จัดเซ็ตร่วมกัน เพื่อให้ตอบโจทย์ความต้องการได้มากที่สุด

บทส่งท้าย

ข้อมูล และ การบริหารจัดการข้อมูล เป็นสิ่งที่สำคัญมาก ๆ ในการนำมาใช้ ไม่ใช่แค่การทำการตลาดแต่สามารถนำไปเป็นเครื่องมือการวิเคราะห์ และทำให้สามารถทำการตัดสินใจด้านอื่น ๆ ได้เป็นอย่างดี ธุรกิจเป็นอะไรที่ไม่มีสูตรตายตัว 100% รวมถึงการตลาดด้วยเช่นกัน เพราะแนวโน้มความชื่นชอบของลูกค้ามีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดตามยุคสมัย แต่สิ่งหนึ่งที่จะไม่มีวันเปลี่ยนเลยคือ ฐานข้อมูล เพราะนั่นคือความจริงที่สามารถวิเคราะห์ความน่าจะเป็นในช่วงเวลานั้น เวลาอันใกล้ และอนาคตได้ดีที่สุด แบบไม่ต้องพึ่งหมอดูเลยครับ

เนื้อหาโดย เกียรติกร เทียนธรรมชาติ
ตรวจทานและปรับปรุงโดย เมธิยาภาวิ์ ศรีมนตรินนท์

Methiyapha Srimontrinond

Data Scientist Government Big Data institute (GBDi)