21 กันยายน 2569, กรุงเทพฯ – สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI โดยศ. ดร.ธีรณี อจลากุล ผู้อำนวยการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ และ นายปราปต์ บุนปาน กรรมการผู้จัดการ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) ร่วมลงนามบันทึกความเข้าใจความร่วมมือ (MOU) “โครงการสนับสนุนการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานปัญญาประดิษฐ์” โดยมี ดร.สุนทรีย์ ส่งเสริม รองผู้อำนวยการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (BDI) และ นายวิชญศักดิ์ สุวรรณทัต รองกรรมการผู้จัดการฝ่ายกลยุทธ์ดิจิทัลและไอที เครือมติชน พร้อมด้วยคณะผู้บริหารจากทั้งสองหน่วยงานร่วมเป็นสักขีพยาน ณ อาคารบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) เขตจตุจักร กรุงเทพฯ ความร่วมมือครั้งนี้ มุ่งสนับสนุนการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานปัญญาประดิษฐ์สำหรับภาษาไทย หรือ Thai Large Language Model (ThaiLLM) และ คลังข้อมูลกลางเพื่อการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ของประเทศ (National Data Bank for AI) โดยนำศักยภาพด้านข้อมูลภาษาไทยคุณภาพสูงจากฐานข้อมูลในเครือมติชนมาสนับสนุนการพัฒนา AI ที่เข้าใจภาษา วัฒนธรรม และบริบทของประเทศไทย เสริมความแข็งแกร่งให้ระบบนิเวศ AI ของไทย และวางรากฐานสู่อธิปไตยทางปัญญาประดิษฐ์ (AI Sovereignty) เพิ่มขีดความสามารถในการพัฒนาและใช้ประโยชน์จาก AI บนฐานข้อมูลและบริบทของประเทศอย่างยั่งยืน ศ. ดร.ธีรณี อจลากุล ผู้อำนวยการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ กล่าวว่า โครงการ ThaiLLM เป็นความร่วมมือระหว่าง BDI กับหน่วยงานด้านวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีของประเทศ ได้แก่ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) สถาบันวิทยสิริเมธี (VISTEC) สมาคมผู้ประกอบการปัญญาประดิษฐ์ประเทศไทย (AIEAT) และสมาคมปัญญาประดิษฐ์ประเทศไทย (AIAT) รวมถึงอาจารย์จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยมหิดล โดยในระยะแรกได้รับการสนับสนุนจากกองทุนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (DEF) เพื่อพัฒนา ThaiLLM ให้เป็นหนึ่งในโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI ที่สำคัญของประเทศ และเดินหน้าพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อการสร้างโมเดลภาษาที่แข่งขันกับเทคโนโลยีระดับโลก แต่มุ่งเน้นการสร้างทรัพยากรข้อมูลภาษาไทยคุณภาพสูง การพัฒนาโมเดลที่เข้าใจภาษา วัฒนธรรม และบริบทของสังคมไทย ไปจนถึงการสร้างเครื่องมือและแพลตฟอร์มที่ช่วยให้นักพัฒนา หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชนสามารถเข้าถึงและนำทรัพยากรพื้นฐานมูลค่าสูงเหล่านี้ไปพัฒนาต่อยอด AI ของคนไทยได้ “หัวใจสำคัญของการพัฒนา AI ที่ตอบโจทย์ประเทศไทย คือ การมีข้อมูลภาษาไทยที่มีคุณภาพและสะท้อนบริบทของสังคมไทยอย่างแท้จริง ความร่วมมือกับมติชน จึงเป็นอีกก้าวสำคัญในการนำข้อมูลข่าวสารและเนื้อหาภาษาไทยคุณภาพสูงมาสนับสนุนการพัฒนา ThaiLLM ให้เข้าใจภาษา เหตุการณ์ และบริบทของสังคมไทยได้ดียิ่งขึ้น โดย BDI มีบทบาทในการพัฒนา ThaiLLM และ National Data Bank for AI ขณะที่มติชนสนับสนุนข้อมูลคุณภาพสำหรับการประมวลผลและพัฒนาโมเดล พร้อมร่วมเผยแพร่ผลการศึกษา วิจัย และพัฒนา เพื่อเสริมความมั่นคงด้านภาษา วางรากฐาน AI Sovereignty และขับเคลื่อนระบบนิเวศ AI ของไทยให้เติบโตอย่างมีทิศทาง” ศ. ดร.ธีรณี กล่าว นายปราปต์ บุนปาน กรรมการผู้จัดการ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ในปี 2570 นี้มติชนจะก้าวเข้าสู่ปีที่ 50 เครือมติชน ได้แก่ มติชน ข่าวสด ประชาชาติธุรกิจ มติชนสุดสัปดาห์ เทคโนโลยีชาวบ้าน เส้นทางเศรษฐี และศิลปวัฒนธรรม ยังคงทำหน้าที่ผลิตและรวบรวมข้อมูลข่าวสารภาษาไทยที่สะท้อนทั้งเหตุการณ์ ความเปลี่ยนแปลง และบริบทของสังคมไทยในหลากหลายมิติ โดยยังคงบทบาทของการเป็นสื่อที่นำเสนอความจริงและองค์ความรู้เพื่อสังคมไทยมาอย่างต่อเนื่อง ที่สำคัญคือเรามีฐานข้อมูล เนื้อหา และองค์ความรู้ที่มีคุณภาพ น่าเชื่อถือ ความร่วมมือกับ BDI ในครั้งนี้ จึงเป็นโอกาสสำคัญในการนำทรัพยากรข้อมูลที่มีคุณภาพมาต่อยอดให้เกิดประโยชน์ในมิติใหม่ โดยเฉพาะการสนับสนุนการพัฒนา ThaiLLM ให้สามารถเข้าใจภาษา เนื้อหา และบริบทของสังคมไทยได้อย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น พร้อมเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านปัญญาประดิษฐ์ที่คนไทยสามารถนำไปใช้และพัฒนาต่อยอดได้จริง “เครือมติชนเชื่อว่า ในยุคที่ AI เข้ามามีบทบาทต่อการทำงานและการใช้ชีวิตมากขึ้น ข้อมูลคุณภาพ คือรากฐานสำคัญของเทคโนโลยีที่มีคุณภาพ ตลอดระยะเวลาการทำงานด้านข่าวและเนื้อหาที่มีมาอย่างยาวนาน มติชนได้สั่งสมข้อมูลที่ให้ความสำคัญกับความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือ ความร่วมมือในครั้งนี้ เราจึงให้การสนับสนุนด้านข้อมูลที่ถูกต้องและน่าเชื่อถือจากฐานข้อมูลของสื่อต่าง ๆ ในเครือฯ เพื่อสนับสนุนการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ภาษาไทยให้มีความเข้มแข็งและมีประสิทธิภาพ ครอบคลุมองค์ความรู้และบริบทในมิติต่าง ๆ ได้อย่างรอบด้านมากยิ่งขึ้น ขณะเดียวกัน ความเชี่ยวชาญในการเรียบเรียงและใช้ภาษาไทยในแบบกองบรรณาธิการข่าวก็เป็นองค์ความรู้สำคัญที่สามารถนำมาต่อยอดสู่การพัฒนา AI ให้เข้าใจบริบทและการสื่อสารภาษาไทยได้อย่างมีคุณภาพ การนำองค์ความรู้และข้อมูลภาษาไทยที่มติชนสั่งสมมาตลอด 50 ปี มาผสานกับศักยภาพด้านข้อมูลและเทคโนโลยีของ BDI จึงไม่ใช่เพียงการสนับสนุนการพัฒนาโมเดล AI แต่คือการร่วมสร้างโครงสร้างพื้นฐานความรู้ภาษาไทยสำหรับอนาคต ที่ช่วยให้เทคโนโลยีเข้าใจบริบทของสังคมไทยได้ดียิ่งขึ้น รวมทั้งสามารถต่อยอดให้เกิดประโยชน์แก่ภาคธุรกิจ นักพัฒนา สังคม และประเทศได้อย่างยั่งยืน” นายปราปต์ กล่าว สำหรับความคืบหน้าโครงการ ThaiLLM ปัจจุบันโครงการมุ่งเน้นการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านทรัพยากรข้อมูล โมเดล เครื่องมือ และชุดเกณฑ์มาตรฐาน (benchmarks) ที่จำเป็นต่อการพัฒนาและประเมินโมเดลภาษาขนาดใหญ่ภาษาไทย เพื่อสนับสนุนนักพัฒนาไทยในการประยุกต์ใช้ต่อยอดให้ได้มาซึ่งเทคโนโลยี AI ที่ตอบโจทย์ในบริบทของตนเอง ทรัพยากรและข้อมูลที่โครงการรวบรวมและพัฒนาขึ้นได้ถูกนำมาใช้ในการสร้างและเผยแพร่โมเดลพื้นฐานผ่านแพลตฟอร์ม Hugging Face (https://huggingface.co/ThaiLLM) โดยปัจจุบันได้มีการเผยแพร่โมเดลพื้นฐานขนาด 8B และ 30B พารามิเตอร์ เพื่อเป็นหนึ่งในทรัพยากรกลางสำหรับในการพัฒนาต่อยอดเป็นโมเดลเฉพาะทางตามความต้องการ โดยมีเครือข่ายพันธมิตรผู้พัฒนาโมเดลภาษาขนาดใหญ่ภาษาไทยจากทั้งภาครัฐและภาคเอกชน อาทิ Pathumma LLM โดย NECTEC, OpenThai โดย AIEAT, Typhoon โดย SCB DataX และ THaLLE โดย KBTG ให้ความสนใจและนำโมเดลไปทดลองพัฒนาต่อยอด นอกจากนี้โครงการ ThaiLLM ยังเปิดให้ผู้ที่สนใจและประชาชนทั่วไปทดลองใช้งานโมเดลที่ถูกต่อยอดจากเครือข่ายพันธมิตรผู้พัฒนาโดยไม่มีค่าใช้จ่ายที่ ThaiLLM Playground (https://www.thaillm.or.th/) ทั้งในรูปแบบแชทบอท และ API สำหรับนักพัฒนา โดยรองรับมาตรฐาน OpenAI-compatible ณ ปัจจุบันตัวระบบได้มีผู้สนใจเข้าทดลองใช้งานแล้วมากกว่า 14,000 คน ครอบคลุมตั้งแต่นักศึกษา นักพัฒนา ไปจนถึงองค์กรธุรกิจ สะท้อนการขยายตัวของระบบนิเวศ ThaiLLM จากการพัฒนาโมเดลพื้นฐานสู่การเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนสามารถเข้าถึง ทดลอง และนำ AI ภาษาไทยไปต่อยอดใช้งานจริง
