2 กรกฎาคม 2569, กรุงเทพฯ – สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI โดยโครงการ Envi Link จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการ “โครงการพัฒนาระบบฐานข้อมูลข้าวเพื่อสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาภาคเกษตรของไทย” ร่วมกับมูลนิธิข้าวไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ และกรมการข้าว ภายใต้การสนับสนุนจากสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) เพื่อผลักดันการพัฒนาระบบฐานข้อมูลข้าวของประเทศที่รองรับการเชื่อมโยง แลกเปลี่ยน และใช้ประโยชน์ข้อมูลร่วมกัน อันจะสนับสนุนการวิจัย การพัฒนา และการกำหนดนโยบายด้านการเกษตรอย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐ ภาควิชาการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกว่า 9 หน่วยงาน เข้าร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและระดมข้อเสนอแนะ ณ อาคารสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (สำนักงานใหญ่) นายโอวาท ยิ่งลาภ รองอธิบดีกรมการข้าว กล่าวว่า การประชุมครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนา “ระบบฐานข้อมูลข้าวไทย” เพื่อบูรณาการข้อมูลที่กระจัดกระจายจากหลายหน่วยงานสู่ฐานข้อมูลกลางที่มีมาตรฐาน เชื่อถือได้ และสามารถใช้ประโยชน์ร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะเป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลสำคัญของประเทศสำหรับสนับสนุนการกำหนดนโยบาย การวางแผนพัฒนาภาคการเกษตร และการวิจัยด้านข้าว พร้อมยกระดับการบริหารจัดการข้อมูลให้รองรับการเปลี่ยนแปลงของภาคการเกษตรในอนาคต อันจะนำไปสู่การเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของข้าวไทย และสร้างความมั่นคงด้านรายได้ให้แก่เกษตรกรอย่างยั่งยืน ด้านนางดรุณี เอ็ดเวิร์ดส กรรมการและเลขาธิการ มูลนิธิข้าวไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ กล่าวว่า โครงการ “พัฒนาระบบฐานข้อมูลข้าวเพื่อสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาภาคเกษตรของไทย” (Rice Big Data) เป็นกลไกสำคัญในการผลักดันเป้าหมายดังกล่าวให้เกิดขึ้นจริง โดยมุ่งเชื่อมโยงข้อมูลข้าวตลอดห่วงโซ่อุปทานจากทุกภาคส่วนสู่ National Big Data ที่สามารถประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI และ Dashboard เพื่อสนับสนุนการวิเคราะห์และคาดการณ์ในทุกมิติ ตั้งแต่การบริหารจัดการน้ำ การคัดเลือกพันธุ์ข้าวให้เหมาะสมกับสภาพภูมิอากาศ การส่งเสริมการผลิตข้าวคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Rice) การพัฒนาระบบตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) ไปจนถึงการวิเคราะห์ข้อมูลตลาดและยุทธศาสตร์การส่งออก เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการ ยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมข้าวไทย และสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่เกษตรกรในระยะยาว ศ. ดร.ธีรณี อจลากุล ผู้อำนวยการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ กล่าวว่า BDI พร้อมสนับสนุนการพัฒนาระบบฐานข้อมูลข้าวของประเทศผ่านแพลตฟอร์ม D2 (Data Integration and Intelligence Platform) ซึ่งทำหน้าที่เป็นกลไกกลางในการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานภาครัฐแบบ Decentralized โดยหน่วยงานเจ้าของข้อมูลยังคงมีสิทธิ์ในการบริหารจัดการข้อมูลของตนเอง ขณะที่ระบบเปิดโอกาสให้ข้อมูลสามารถนำมาใช้ประโยชน์เพื่อการวิเคราะห์เชิงลึก การประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการพัฒนา Dashboard เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบาย ทั้งนี้ คณะรัฐมนตรี (ครม.) ได้มีมติเห็นชอบในหลักการ (ร่าง) ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการแบ่งปันข้อมูลดิจิทัล พ.ศ. …. ซึ่งจะเป็นกลไกสำคัญในการส่งเสริมการแบ่งปันข้อมูลภาครัฐภายใต้หลักธรรมาภิบาล ความมั่นคงปลอดภัย และการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) อันเป็นรากฐานสำคัญในการขับเคลื่อนโครงการบูรณาการข้อมูลระดับประเทศในอนาคต ภายในงาน ดร.อิสระพงศ์ เอกสินชล หัวหน้าทีมด้านวิทยาศาสตร์ข้อมูล ฝ่ายบริการวิเคราะห์ข้อมูล BDI ได้ถ่ายทอดประสบการณ์การพัฒนา “ระบบคาดการณ์ผลผลิตข้าวนาปีล่วงหน้า” ซึ่งเป็นตัวอย่างของการบูรณาการข้อมูลจากหลายหน่วยงานภาครัฐมาวิเคราะห์ร่วมกัน เพื่อนำไปใช้ประกอบการติดตามสถานการณ์ผลผลิต สนับสนุนสำนักงานพาณิชย์จังหวัด รวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการกำหนดมาตรการด้านการตลาดข้าวได้อย่างสอดคล้องกับบริบทของแต่ละพื้นที่ เพิ่มประสิทธิภาพในการตัดสินใจเชิงนโยบายและการบริหารจัดการภาคการเกษตร ความร่วมมือในครั้งนี้ นับเป็นอีกก้าวสำคัญของการยกระดับโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลภาคการเกษตรของประเทศ สู่การมีระบบฐานข้อมูลข้าวกลางที่เชื่อมโยงข้อมูลจากหลายหน่วยงานภายใต้มาตรฐานเดียวกัน ช่วยให้หน่วยงานภาครัฐ นักวิจัย และผู้กำหนดนโยบายสามารถเข้าถึงข้อมูลที่ถูกต้อง ทันสมัย และนำไปใช้วิเคราะห์ วางแผน และตัดสินใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมต่อยอดการประยุกต์ใช้ Big Data และ AI เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมข้าวไทย สร้างความมั่นคงทางอาหาร และยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรไทยอย่างยั่งยืน
