Page 32

Big Data

ข่าวและบทความที่เกี่ยวข้อง

Related news and articles

PostType Filter En

บทความ

จาก “ใครได้อะไร” สู่ “อะไรที่มักได้ร่วมกัน”: สำรวจความสัมพันธ์ของสวัสดิการด้วย Machine Learning 
สวัสดิการเกี่ยวข้องกับประชาชนตลอดทุกช่วงชีวิต ตั้งแต่วัยเด็ก วัยเรียน และวัยทำงาน ไปจนถึงการดูแลผู้สูงอายุ คนพิการ และกลุ่มเปราะบาง ด้วยความต้องการที่แตกต่างกันในแต่ละช่วงชีวิต คนหนึ่งคนจึงอาจได้รับสวัสดิการมากกว่าหนึ่งประเภทในช่วงเวลาเดียวกัน  ภายใต้การดำเนินงานตามมติคณะรัฐมนตรีด้านการเชื่อมโยงและปรับปรุงฐานข้อมูลประชาชนกลุ่มเปราะบางและกลุ่มคนพิการ และการจัดทำฐานข้อมูลผู้สูงอายุตามสิทธิ/สวัสดิการที่ได้รับรายบุคคลเพื่อบูรณาการข้อมูลจากทุกภาคส่วนที่ขับเคลื่อนงานด้านผู้สูงอายุ สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI ร่วมกับกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) เชื่อมโยงและวิเคราะห์ข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยนำข้อมูลเบื้องต้นที่ได้รับ ณ เดือนธันวาคม 2568 จำนวน 23 ชุดข้อมูล มาศึกษาภาพรวมการได้รับสวัสดิการของประชาชน  ข้อมูลที่เชื่อมโยงกันช่วยให้เรามองเห็นว่า “ใครได้รับอะไร” ไม่ว่าจะเป็นจำนวนผู้ได้รับสวัสดิการ จำนวนผู้ได้รับในแต่ละประเภท หรือจำนวนสวัสดิการที่ประชาชนแต่ละคนได้รับ   อย่างไรก็ตาม เมื่อประชาชนคนหนึ่งคนสามารถได้รับสวัสดิการหลายประเภท อีกคำถามที่น่าสนใจจึงไม่ได้มีเพียงว่าใครได้รับสวัสดิการอะไร แต่รวมถึง  “สวัสดิการอะไรบ้างที่มักได้รับร่วมกัน?”  คำถามนี้นำไปสู่การประยุกต์ใช้ Basket Analysis ซึ่งเป็นเทคนิคด้าน Data Mining สำหรับค้นหารูปแบบของรายการที่มักปรากฎร่วมกัน โดยใช้ Association Rule วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างสวัสดิการในรูปแบบที่เรียกว่า “Welfare Basket Analysis”  จาก “ตะกร้าสินค้า” สู่ “ตะกร้าสวัสดิการ”  Basket Analysis เป็นเทคนิคที่นิยมใช้ในการวิเคราะห์พฤติกรรมการซื้อสินค้า เพื่อค้นหาว่าสินค้าประเภทใดมักถูกซื้อร่วมกัน เช่น เมื่อลูกค้าซื้อสินค้า A แล้ว มีแนวโน้มซื้อสินค้า B ร่วมด้วยหรือไม่   เมื่อวิเคราะห์ข้อมูลธุรกรรมจำนวนมาก เราอาจพบรูปแบบความสัมพันธ์ที่มองไม่เห็นจากการพิจารณาสินค้าแต่ละชนิดแยกจากกัน ข้อมูลเหล่านี้สามารถนำไปใช้ประกอบการจัดวางสินค้า การออกแบบโปรโมชัน หรือการแนะนำสินค้าที่เกี่ยวข้อง  เมื่อนำแนวคิดเดียวกันมาประยุกต์ใช้กับข้อมูลสวัสดิการ เราเปลี่ยนจาก “สินค้าในตะกร้า” มาเป็น “สวัสดิการที่ประชาชนแต่ละคนได้รับ” โดยเปรียบประชาชนหนึ่งคนเสมือนหนึ่งตะกร้า ซึ่งภายในอาจประกอบด้วยสวัสดิการหลายประเภท  อย่างไรก็ตาม การพบว่าสวัสดิการสองประเภทได้รับร่วมกันบ่อย ยังไม่เพียงพอที่จะบอกว่าทั้งสองมีความสัมพันธ์ที่โดดเด่น เนื่องจากสวัสดิการบางประเภทอาจมีผู้ได้รับจำนวนมากอยู่แล้ว จึงมีโอกาสปรากฎร่วมกับสวัสดิการประเภทอื่นสูงตามไปด้วย  เราจะรู้ได้อย่างไรว่า “มักได้รับร่วมกัน”  การวิเคราะห์ Association Rule ใช้ตัวชี้วัดสำคัญ 3 ตัวในการพิจารณาความสัมพันธ์ ได้แก่ Support, Confidence และ Lift เพื่อช่วยตอบคำถามในมุมที่แตกต่างกัน   ค่า Lift จึงเป็นตัวชี้วัดสำคัญสำหรับพิจารณาทิศทางของความสัมพันธ์ โดยสามารถตีความเบื้องต้นได้ดังนี้  ทั้งสามตัวชี้วัดควรถูกพิจารณาร่วมกัน เพราะคู่สวัสดิการที่มีค่า Lift สูงอาจเกิดขึ้นในประชาชนเพียงจำนวนน้อย ขณะที่คู่ที่พบในประชาชนจำนวนมากอาจไม่ได้มีความสัมพันธ์ที่โดดเด่นเมื่อเปรียบเทียบกับฐานผู้ได้รับทั้งหมด  ภาพที่ 1 ตัวอย่างการประยุกต์ใช้ Basket Analysis กับข้อมูลสวัสดิการ  จากข้อมูลสวัสดิการ สู่คู่ความสัมพันธ์ที่น่าสนใจ  ในการวิเคราะห์ครั้งนี้ ข้อมูลสวัสดิการจาก 23 ชุดข้อมูลถูกจัดให้อยู่ในรูปแบบเดียวกัน เพื่อให้สามารถวิเคราะห์การได้รับสวัสดิการร่วมกันได้ จากนั้นจึงคัดเลือกเฉพาะประชาชนที่ได้รับสวัสดิการตั้งแต่ 2 สวัสดิการขึ้นไป   ภายหลังคัดกรอง เหลือประชากรสำหรับการวิเคราะห์ประมาณ 1.18 ล้านคน จากประชากรในชุดข้อมูลทั้งหมด 13.3 ล้านคน และมีสวัสดิการ 18 รายการที่ผ่านเกณฑ์สำหรับนำมาหาความสัมพันธ์ เมื่อนำสวัสดิการทั้ง 18 รายการมาจับคู่ พบคู่ที่เป็นไปได้ทั้งหมด 153 คู่ และมี 60 คู่ ที่ผ่านเกณฑ์สำหรับการวิเคราะห์ในขั้นต่อไป  ข้อมูลบอกอะไรเรา  ภาพที่ 2 กราฟแสดงความสัมพันธ์เชิงบวกของภาพรวมสวัสดิการ (Lift > 1)  เมื่อพิจารณาค่า Lift ของทั้ง 60 คู่ พบว่า   คู่ที่โดดเด่นที่สุดคือ การสงเคราะห์ผู้สูงอายุในภาวะยากลำบาก กับการปรับปรุงที่อยู่อาศัยสำหรับผู้สูงอายุ ซึ่งมีค่า Lift เท่ากับ 8.164 หมายความว่า ภายในชุดข้อมูลที่นำมาวิเคราะห์ การได้รับสวัสดิการทั้งสองประเภทร่วมกันเกิดขึ้นประมาณ 8.2 เท่าของระดับที่คาด หากการได้รับสวัสดิการทั้งสองเป็นอิสระต่อกัน   อย่างไรก็ตาม คู่ดังกล่าวนี้มีค่า Support เพียง 0.004 หรือคิดเป็นสัดส่วนประมาณร้อยละ 0.4 ของประชากรที่นำมาวิเคราะห์ ผลลัพธ์นี้จึงสะท้อนว่า ความสัมพันธ์ที่สูงไม่ได้หมายความว่าจะพบในประชาชนจำนวนมากเสมอไป  เมื่อพิจารณาภาพรวมของการเชื่อมโยง ยังพบว่า   ผลลัพธ์ดังกล่าวสะท้อนความแตกต่างระหว่าง “ความเข้มข้นของความสัมพันธ์” กับ “ความกว้างของการเชื่อมโยง” กล่าวคือ สวัสดิการบางประเภทอาจมีความสัมพันธ์สูงกับสวัสดิการเพียงไม่กี่รายการ ขณะที่บางประเภทอาจเชื่อมโยงกับสวัสดิการหลายรายการ แต่มีระดับความสัมพันธ์แตกต่างกันออกไป  ดังนั้น การอ่านผลจึงไม่ควรพิจารณาเพียงว่า “คู่ใดมีค่า Lift สูงที่สุด” แต่ควรมองทั้งความถี่ แนวโน้ม และรูปแบบการเชื่อมโยงร่วมกัน เพื่อให้เห็นภาพการได้รับสวัสดิการที่รอบด้านมากขึ้น  เมื่อเจาะลึก “ตะกร้าสวัสดิการ” ของผู้สูงอายุ  ภาพที่ 3 กราฟแสดงความสัมพันธ์เชิงบวกของสวัสดิการผู้สูงอายุและสวัสดิการที่เกี่ยวข้อง (Lift > 1)  เมื่อเจาะลึกเฉพาะสวัสดิการของกรมกิจการผู้สูงอายุและสวัสดิการประเภทอื่นที่พบร่วมกัน พบคู่ความสัมพันธ์ที่ผ่านเกณฑ์ 32 คู่ โดย การสงเคราะห์ผู้สูงอายุในภาวะยากลำบาก ปรากฏในหลายคู่ที่มี Lift สูง เช่น   รูปแบบดังกล่าวนำไปสู่ข้อสังเกตว่า การสงเคราะห์ผู้สูงอายุในภาวะยากลำบากอาจมีศักยภาพในการเป็น “จุดเชื่อมโยง” หรือ Referral Hub ไปยังความช่วยเหลือด้านอื่นที่เกี่ยวข้อง   ตัวอย่างเช่น เมื่อพบผู้สูงอายุที่ขอรับการสงเคราะห์ในภาวะยากลำบาก หน่วยงานอาจพิจารณาตรวจสอบต่อว่าบุคคลดังกล่าวมีความจำเป็นด้านที่อยู่อาศัย การช่วยเหลือฉุกเฉิน หรือการฟื้นฟูสมรรถภาพเพิ่มเติมหรือไม่ อย่างไรก็ตาม แนวคิดนี้เป็นเพียงข้อสังเกตจากรูปแบบในข้อมูล และจำเป็นต้องศึกษาเงื่อนไขการให้บริการ กระบวนการทำงาน และบริบทของกลุ่มเป้าหมายเพิ่มเติมก่อนนำไปใช้จริง  ภาพที่ 4 กราฟแสดงความสัมพันธ์เชิงลบของสวัสดิการผู้สูงอายุและสวัสดิการที่เกี่ยวข้อง (Lift < 1)  ในอีกด้านหนึ่ง การกู้ยืมเงินทุนประกอบอาชีพจากกองทุนผู้สูงอายุ ปรากฏอยู่ในหลายคู่ที่มีค่า Lift ต่ำ โดยคู่ที่มีค่าต่ำที่สุด ได้แก่   ทั้งสองคู่มีค่า Lift เท่ากับ 0.222 สะท้อนว่า ภายในชุดข้อมูลนี้ สวัสดิการดังกล่าวมีแนวโน้มได้รับร่วมกันค่อนข้างน้อยเมื่อเทียบกับระดับที่คาด  อย่างไรก็ตาม ข้อสังเกตดังกล่าวยังเป็นเพียงสมมติฐานสำหรับการศึกษาต่อ เนื่องจากค่าความสัมพันธ์เพียงอย่างเดียวยังไม่สามารถอธิบายได้ว่า “เพราะเหตุใด” รูปแบบนั้นจึงเกิดขึ้น การตีความจึงต้องพิจารณาร่วมกับเงื่อนไขการได้รับสิทธิ ลักษณะกลุ่มเป้าหมาย กระบวนการให้บริการ และปัจจัยด้านประชากรอื่น ๆ  จากความสัมพันธ์ในข้อมูล สู่คำถามเชิงนโยบาย  Welfare Basket Analysis ช่วยให้เราเห็น รูปแบบและโครงข่ายของการได้รับสวัสดิการร่วมกัน ผลการวิเคราะห์สามารถใช้เป็นข้อมูลตั้งต้นสำหรับตั้งคำถามต่อยอดได้หลายประเด็น เช่น  คำถามเหล่านี้ยังไม่ใช่ข้อสรุปเชิงนโยบาย แต่เป็นจุดเริ่มต้นของการศึกษาร่วมกับหน่วยงานเจ้าของสวัสดิการและผู้ปฏิบัติงานที่เข้าใจบริบทของแต่ละบริการ  ความสัมพันธ์ไม่เท่ากับเหตุและผล  อย่างไรก็ตาม Association ไม่ใช่ Causation หรือการพบว่าสวัสดิการสองประเภทมักได้รับร่วมกัน ไม่ได้หมายความว่าสวัสดิการหนึ่งเป็นสาเหตุของอีกสวัสดิการหนึ่ง นอกจากนี้ การวิเคราะห์ยังมีข้อจำกัดด้านขนาดและช่วงเวลาของข้อมูล รวมถึงยังไม่ได้พิจารณาปัจจัยด้านประชากร เช่น เพศ อายุ และพื้นที่ ซึ่งสามารถนำมาต่อยอดเพื่อทำความเข้าใจความสัมพันธ์ให้ลึกขึ้นได้  มองสวัสดิการจากมุมของประชาชน   Welfare Basket Analysis เป็นตัวอย่างของการประยุกต์ใช้ Machine Learning และ Data Mining ที่ไม่ได้มุ่งเน้นการ “ทำนาย”...
17 November 2026

บทความ

จากผู้บริหารสู่ผู้นำยุค AI: ทำไมความรู้ Big Data และเครือข่ายระดับ Executive จึงเป็นการลงทุนที่คุ้มค่า? 
เปิดมุมมองหลักสูตร LEAD โดย Big Data Institute (Public Organization – BDI) ที่ผสานองค์ความรู้ด้าน Big Data & AI ประสบการณ์ศึกษาดูงานจากบริษัทที่ประสบความสำเร็จ และเครือข่ายผู้นำจากหลากหลายภาคส่วน  ในยุคที่ Artificial Intelligence (AI) กำลังเปลี่ยนวิธีดำเนินธุรกิจและการบริหารงานภาครัฐอย่างรวดเร็ว ความท้าทายของผู้บริหารไม่ได้อยู่ที่การรู้จักเทคโนโลยีใหม่ ๆ เท่านั้น แต่อยู่ที่การมองเห็นโอกาสและสามารถนำ Big Data และ AI มาใช้สร้างความได้เปรียบเชิงกลยุทธ์ให้กับองค์กรได้จริง  โดยเฉพาะการเปลี่ยนผ่านจาก Generative AI ไปสู่ Agentic AI ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่สามารถวางแผนและดำเนินงานหลายขั้นตอนเพื่อบรรลุเป้าหมายที่กำหนด ทำให้ผู้บริหารต้องเตรียมพร้อมทั้งด้านกลยุทธ์ บุคลากร และการกำกับดูแลเทคโนโลยี  คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่า “องค์กรของเราใช้ AI แล้วหรือยัง?” แต่คือ “เราจะนำ AI มาเปลี่ยนอนาคตขององค์กรได้อย่างไร?”  ด้วยเหตุนี้ สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI จึงพัฒนาหลักสูตร LEAD สำหรับผู้บริหารระดับสูงทั้งภาครัฐและเอกชน เพื่อสร้างผู้นำที่เข้าใจศักยภาพของ Big Data และ AI สามารถนำเทคโนโลยีไปประยุกต์ใช้ในการกำหนดทิศทางองค์กร พร้อมเปิดโอกาสให้เรียนรู้จากประสบการณ์จริงขององค์กรชั้นนำและสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างผู้บริหารจากหลากหลายภาคส่วน  LEAD: มากกว่าห้องเรียน แต่คือประสบการณ์การเรียนรู้สำหรับผู้บริหารยุคใหม่  LEAD ไม่ได้ถูกออกแบบให้เป็นเพียงหลักสูตรอบรมด้านเทคโนโลยี แต่เป็นพื้นที่สำหรับผู้บริหารที่ต้องการพัฒนามุมมองเชิงกลยุทธ์ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และค้นหาแนวทางนำ Big Data และ AI ไปสร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับองค์กรอย่างเป็นรูปธรรม  หลักสูตรผสมผสานรูปแบบการเรียนรู้ที่หลากหลาย ตั้งแต่การอบรมในห้องเรียนโดยผู้เชี่ยวชาญชั้นนำระดับประเทศ การศึกษากรณีศึกษาจริง (Real-World Use Cases) กิจกรรม Workshop ไปจนถึงการศึกษาดูงานกับองค์กรชั้นนำและการแลกเปลี่ยนกับเครือข่ายผู้บริหาร  1. Executive Classroom: เรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญและผู้นำที่มีประสบการณ์จริง  หนึ่งในจุดเด่นของ LEAD คือการเปิดโอกาสให้ผู้บริหารได้เรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญด้าน Big Data และ AI รวมถึงผู้บริหารองค์กรที่มีประสบการณ์ในการนำเทคโนโลยีไปขับเคลื่อนธุรกิจและการบริหารจัดการจริง  เนื้อหาครอบคลุมประเด็นสำคัญที่ผู้บริหารควรเข้าใจ ไม่ว่าจะเป็น  การเรียนรู้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการฟังบรรยาย แต่ยังมีกิจกรรม Workshop และการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างผู้บริหาร เพื่อเชื่อมโยงแนวคิดทางเทคโนโลยีเข้ากับโจทย์จริงขององค์กร  ตัวอย่างเช่น ใน LEAD รุ่นที่ 3 ผู้เข้าอบรมได้เรียนรู้เรื่อง Accelerating Digital Transformation จากผู้ก่อตั้ง Flash Express และการใช้ Mobility Data จากผู้เชี่ยวชาญของ AIS พร้อมทำ Workshop เพื่อฝึกออกแบบแนวทางแก้ปัญหาที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในองค์กรได้  สิ่งที่ผู้เรียนจะได้รับจึงไม่ใช่เพียงความรู้ว่า AI ทำอะไรได้บ้าง แต่รวมถึงความสามารถในการตั้งคำถามว่า “องค์กรของเราควรลงทุนกับ AI เรื่องใดก่อน เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่คุ้มค่าที่สุด?”  2. Company Visit: เรียนรู้การใช้ Big Data และ AI จากองค์กรชั้นนำในประเทศ  การเรียนรู้จากประสบการณ์จริงเป็นอีกหนึ่งองค์ประกอบสำคัญของ LEAD โดยหลักสูตรมีการจัดกิจกรรมศึกษาดูงานในประเทศ เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้บริหารได้เห็นตัวอย่างการนำเทคโนโลยีไปใช้ในองค์กรจริง  การศึกษาดูงานช่วยให้ผู้เข้าอบรมได้เรียนรู้มากกว่าทฤษฎี ทั้งแนวคิดเบื้องหลังการตัดสินใจ ปัจจัยความสำเร็จ อุปสรรคในการดำเนินงาน และบทเรียนจากองค์กรที่ผ่านกระบวนการ Digital Transformation มาแล้ว  ผู้บริหารยังมีโอกาสแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับผู้เชี่ยวชาญและผู้บริหารขององค์กรที่เข้าเยี่ยมชม เพื่อนำมุมมองที่ได้รับกลับไปต่อยอดกับบริบทขององค์กรตนเอง  สำหรับผู้บริหารภาครัฐ ประสบการณ์ดังกล่าวอาจช่วยให้เห็นแนวทางประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเพื่อยกระดับบริการประชาชน ขณะที่ผู้บริหารภาคเอกชนอาจค้นพบแนวคิดใหม่ในการเพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุน หรือสร้างโอกาสทางธุรกิจ  3. Executive Trip: เรียนรู้นอกห้องเรียน พร้อมสร้างความสัมพันธ์ระหว่างผู้บริหาร  นอกเหนือจากการอบรมในกรุงเทพมหานคร LEAD ยังมีรูปแบบการเรียนรู้นอกสถานที่ผ่าน Executive Trip ในต่างจังหวัด ซึ่งเป็นโอกาสให้ผู้เข้าอบรมได้เรียนรู้และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในบรรยากาศที่แตกต่างจากห้องเรียนปกติ  กิจกรรมลักษณะนี้ช่วยเปิดพื้นที่สำหรับการสนทนาเชิงลึกระหว่างผู้บริหารจากหลากหลายองค์กร ทั้งในเรื่องการบริหาร การพัฒนาบุคลากร ความท้าทายด้านเทคโนโลยี และโอกาสในการสร้างความร่วมมือ  สำหรับหลักสูตรผู้บริหารระดับสูง คุณค่าของการเรียนรู้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในช่วงเวลาที่วิทยากรบรรยายเท่านั้น แต่ยังเกิดจากการแลกเปลี่ยนมุมมองระหว่างผู้เข้าอบรมที่มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญแตกต่างกัน   การเดินทางร่วมกันจึงเป็นอีกหนึ่งโอกาสในการสร้างความสัมพันธ์ที่อาจต่อยอดไปสู่เครือข่ายความร่วมมือในอนาคตและร่วมขับเคลื่อนประเทศไปด้วยกัน  4. International Executive Trip: เปิดโลกการเรียนรู้ด้าน Big Data และ AI ในระดับสากล  อีกหนึ่งประสบการณ์สำคัญของ LEAD คือการร่วมประชุมเชิงปฏิบัติการ (Workshop) และกิจกรรม Business  Matching ในต่างประเทศ ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้บริหารได้เรียนรู้แนวคิดและแนวทางปฏิบัติจากองค์กรชั้นนำระดับโลก  การเรียนรู้ต่อยอดในต่างประเทศจะช่วยให้ผู้เข้าอบรมได้สัมผัสกับระบบนิเวศด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่แตกต่างจากประเทศไทย พร้อมเรียนรู้ว่าองค์กรระดับนานาชาตินำ Big Data และ AI มาใช้ในการดำเนินธุรกิจ การบริหารจัดการ และการสร้างนวัตกรรมอย่างไรรวมถึงการต่อยอดเครือข่ายให้กว้างไกลมากยิ่งขึ้น  ประสบการณ์เหล่านี้ช่วยเปิดมุมมองให้ผู้บริหารได้เห็นความเป็นไปได้ใหม่ ๆ ของเทคโนโลยี และสามารถนำแนวคิดจากต่างประเทศมาประเมินและปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทขององค์กรไทย  การเรียนรู้ที่มีคุณค่าไม่ใช่เพียงการเห็นว่าองค์กรระดับโลกกำลังทำอะไร แต่คือการกลับมาตั้งคำถามว่า องค์กรของเราสามารถนำแนวคิดเหล่านั้นมาสร้างความเปลี่ยนแปลงได้อย่างไร  Executive Network: อีกหนึ่งคุณค่าที่อาจหาไม่ได้จากห้องเรียนทั่วไป  นอกจากองค์ความรู้และประสบการณ์ที่จะได้แล้ว อีกหนึ่งจุดแข็งของ LEAD คือการสร้างเครือข่ายระหว่างผู้บริหารระดับสูงจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และองค์กรจากหลากหลายอุตสาหกรรม ทั้งจากผู้บริหารในรุ่นเดียวกัน ไปจนถึง Alumni จากรุ่นที่ผ่าน ๆ มาอีกด้วย  ตลอดหลักสูตร ผู้เข้าอบรมมีโอกาสแลกเปลี่ยนประสบการณ์และมุมมองกับผู้บริหารที่เผชิญความท้าทายแตกต่างกัน ซึ่งอาจช่วยให้เกิดแนวคิดใหม่ในการแก้ไขปัญหาหรือพัฒนาองค์กร  โดยเฉพาะในยุคที่การใช้ประโยชน์จาก Big Data และ AI ต้องอาศัยการบูรณาการข้อมูลและความร่วมมือข้ามองค์กร การมีเครือข่ายผู้บริหารที่เข้าใจเทคโนโลยีและมีวิสัยทัศน์ร่วมกันจึงเป็นทรัพยากรที่มีคุณค่า  ความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นระหว่างหลักสูตรอาจต่อยอดไปสู่ความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน โครงการพัฒนานวัตกรรม หรือโอกาสทางธุรกิจในอนาคต  นี่คือสิ่งที่ทำให้ LEAD แตกต่างจากการเรียนรู้ผ่านบทความ วิดีโอ หรือหลักสูตรออนไลน์ทั่วไป เพราะผู้เข้าอบรมไม่ได้รับเพียงองค์ความรู้ แต่ยังได้เป็นส่วนหนึ่งของชุมชนผู้นำที่สามารถเรียนรู้และเติบโตไปด้วยกัน  จาก LEAD รุ่นที่ 1 สู่รุ่นที่ 4: พัฒนาหลักสูตรให้ทันต่อโลกเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลง  นับตั้งแต่เปิดตัวในปี 2567 หลักสูตร LEAD ได้พัฒนาเนื้อหาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สอดคล้องกับแนวโน้มเทคโนโลยีและความต้องการของผู้บริหาร  LEAD รุ่นที่ 1: Transformational Leadership with Big Data & AI  มุ่งสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับศักยภาพของ Big Data และ AI ในการพลิกโฉมองค์กร ผ่านการเรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญ กรณีศึกษาจริง และการศึกษาดูงานทั้งในและต่างประเทศ  LEAD รุ่นที่ 2: Big Data and AI for Sustainable Future  ต่อยอดองค์ความรู้ด้านข้อมูลและ AI สู่การสร้างอนาคตที่ยั่งยืน โดยให้ความสำคัญกับการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเพื่อสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจและสังคม  LEAD รุ่นที่...
17 November 2026

บทความ

BDI ชูการออกแบบนโยบายสาธารณะที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล ผ่านหลักสูตร ปปร.30 สถาบันพระปกเกล้า มุ่งเชื่อมโยง Big Data–AI ยกระดับการตัดสินใจภาครัฐ
6 พฤศจิกายน 2569, กรุงเทพฯ – สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI โดย ศ. ดร.ธีรณี อจลากุล ผู้อำนวยการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ ร่วมเป็นวิทยากรบรรยายหัวข้อ “การออกแบบนโยบายสาธารณะบนฐานข้อมูล (Data-Driven Public Policy Design)” ในหลักสูตรการเมืองการปกครองในระบอบประชาธิปไตยสำหรับนักบริหารระดับสูง รุ่นที่ 30 (ปปร.30) จัดโดยสถาบันพระปกเกล้า ณ ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติฯ เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ ถ่ายทอดแนวทางการใช้ข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) และปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อสนับสนุนการกำหนดนโยบายสาธารณะบนหลักฐานเชิงประจักษ์ (Evidence-Based Policy Making) และยกระดับประสิทธิภาพการบริหารภาครัฐ ศ. ดร.ธีรณี นำเสนอแนวคิด Data Sharing Strategy หรือยุทธศาสตร์การแบ่งปันและเชื่อมโยงข้อมูล เพื่อแก้ปัญหาข้อมูลภาครัฐที่กระจัดกระจายอยู่ในหลายหน่วยงาน โดยเน้นการขับเคลื่อน 3 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ โครงสร้างพื้นฐานข้อมูล (Infrastructure) กลไกเชิงนโยบายและการบริหารจัดการ (Mandate) และศักยภาพด้านการวิเคราะห์ข้อมูล (Analytics) เพื่อให้ภาครัฐสามารถนำข้อมูลมาใช้ประกอบการตัดสินใจได้อย่างแม่นยำ โปร่งใส และตอบโจทย์ประชาชน พร้อมกันนี้ ได้เน้นบทบาทของ BDI ในการพัฒนา D2 Platform (Data Integration and Intelligence Platform) ซึ่งเป็นกลไกเชื่อมโยงและบูรณาการข้อมูลระหว่างหน่วยงานภาครัฐ เพื่อสนับสนุนการวิเคราะห์และใช้ประโยชน์จากข้อมูลร่วมกัน โดยให้ความสำคัญกับธรรมาภิบาลข้อมูล (Data Governance) การกำหนดสิทธิ์เข้าถึง และมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัย เพื่อวางรากฐานโครงสร้างพื้นฐานข้อมูลของประเทศและสนับสนุนการกำหนดนโยบายอย่างเป็นระบบ นอกจากนี้ ยังยกตัวอย่างการนำ Big Data และ AI ไปใช้ประโยชน์ผ่านโครงการสำคัญของ BDI อาทิ Travel Link แพลตฟอร์มข้อมูลอัจฉริยะด้านการท่องเที่ยวที่ช่วยวิเคราะห์พฤติกรรมและการเดินทางของนักท่องเที่ยว เพื่อสนับสนุนการวางแผนและกำหนดกลยุทธ์ทางเศรษฐกิจ และ Envi Link แพลตฟอร์มเชื่อมโยงและวิเคราะห์ข้อมูลสิ่งแวดล้อม เพื่อประเมินความเสี่ยงและสนับสนุนการจัดการปัญหาฝุ่น PM2.5 รวมถึงการใช้ข้อมูลด้านการเกษตร สาธารณสุข และการบริหารจัดการภัยพิบัติ เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถกำหนดมาตรการได้อย่างตรงจุด อีกทั้งยังกล่าวถึงทิศทางการประยุกต์ใช้ AI ในภาครัฐ ทั้งการวิเคราะห์ข้อมูล (Analytics AI) ปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (Generative AI) และระบบ AI ที่สามารถดำเนินงานตามเป้าหมาย (Agentic AI) ควบคู่กับการพัฒนาคุณภาพข้อมูล การกำกับดูแล AI อย่างรับผิดชอบ และการเสริมสร้างทักษะบุคลากร เพื่อให้สามารถนำเทคโนโลยีมาใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย การบรรยายครั้งนี้สะท้อนบทบาทของ BDI ในการขับเคลื่อนการใช้ประโยชน์จาก Big Data และ AI ของประเทศ ทั้งการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การเชื่อมโยงและวิเคราะห์ข้อมูล ตลอดจนการถ่ายทอดองค์ความรู้เพื่อเสริมสร้างศักยภาพผู้บริหารภาครัฐในการกำหนดนโยบายที่ตอบโจทย์ประชาชน พร้อมผลักดันประเทศไทยสู่การเป็นประเทศที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล (Data-Driven Nation) อย่างยั่งยืน
6 November 2026

บทความ

เปลี่ยนงานประจำให้เบาขึ้น ด้วย Skill ที่เราสร้างให้ AI ได้เอง 
ตัวอย่างการสร้าง Skill ถอดเสียงและสรุปรายงานการประชุมด้วย AI  “ช่วยสรุปให้หน่อย ใช้ภาษาทางการ แยกมติด้วย แล้วอย่าลืมว่าใครต้องทำอะไรต่อ”  ถ้าคุณเคยพิมพ์คำสั่งลักษณะนี้ให้ AI ซ้ำหลายครั้ง อาจถึงเวลานำคำสั่งเหล่านั้นมาสร้างเป็น Skill ซึ่งคือชุดคำแนะนำสำเร็จรูปที่เราเขียนไว้ให้ AI นำไปใช้ซ้ำกับงานประเภทเดียวกัน  ลองนึกถึงช่วงหลังประชุมจบ เรามีไฟล์เสียงครบ แต่ยังต้องย้อนฟัง หาประเด็นสำคัญ และเรียบเรียงทุกอย่างให้เป็นรายงานที่อ่านรู้เรื่อง พอถึงการประชุมครั้งถัดไป ก็ต้องเริ่มกระบวนการเดิมอีกครั้ง  นี่คือที่มาของ Skill ถอดเสียงและสรุปรายงานการประชุม ที่ผู้เขียนสร้างขึ้น เพื่อให้ AI ช่วยเตรียมร่างรายงานตามขั้นตอนและรูปแบบที่ใช้จริงในงาน  ในบทความนี้คุณจะได้  Skill คืออะไร และต่างจากการพิมพ์คำสั่งทั่วไปอย่างไร  Skill คือชุดคำแนะนำที่บอก AI ว่างานนี้ควรทำอย่างไร ต้องระวังอะไร และควรส่งผลลัพธ์แบบไหน โดยสามารถเก็บขั้นตอน แม่แบบ และเครื่องมือประกอบไว้เรียกใช้ซ้ำได้ (เอกสารอธิบาย Skills ของ OpenAI) ชื่อเรียกและวิธีใช้อาจแตกต่างกันไปตามแพลตฟอร์ม  ความต่างจากการพิมพ์คำสั่งทั่วไปอยู่ที่การใช้ซ้ำ การพิมพ์คำสั่งปกติต้องเขียนรายละเอียดใหม่ทุกครั้ง แต่ Skill เก็บวิธีทำงาน รูปแบบผลลัพธ์ และข้อควรระวังไว้ที่เดียว ครั้งต่อไปเราแค่เรียกใช้และบอกความต้องการเพิ่มเติมของงานครั้งนั้น  ตัวอย่างเช่น หากรายงานของเราต้องมีสาระสำคัญ มติ และงานที่ต้องติดตาม ก็ระบุไว้ใน Skill ได้ รวมถึงกติกาที่ช่วยให้งานถูกต้องขึ้น เช่น  จากไฟล์เสียง สู่ร่างรายงานที่พร้อมให้ตรวจทาน  Skill ที่ผู้เขียนสร้างทำงานเป็น 4 ขั้นตอน  สิ่งที่ต้องเตรียม  ลองเรียกใช้กับงานจริง  เมื่อมี Skill และเตรียมเครื่องมือพร้อมแล้ว เราสามารถแนบไฟล์เสียงและสั่งงานด้วยภาษาทั่วไปได้ ในตัวอย่างนี้ตั้งชื่อ Skill ว่า meeting-minutes-summarizer และใช้คำสั่งดังนี้  meeting-minutes-summarizer ถอดเสียงไฟล์ประชุมนี้ แล้วจัดทำร่างรายงานภาษาไทย แยกสาระสำคัญ มติ และงานที่ต้องดำเนินการ หากช่วงใดฟังไม่ชัด ให้ระบุไว้เพื่อตรวจสอบ  ตัวอย่างผลลัพธ์: ร่างรายงานการประชุม (ข้อมูลสมมติ)  เมื่อแนบไฟล์เสียงและเรียกใช้ Skill ผลลัพธ์จะถูกจัดเป็นรายงานที่มีสรุปประเด็น มติ และงานที่ต้องติดตาม ตารางด้านล่างเป็นตัวอย่างที่ใช้ข้อมูลสมมติทั้งหมด เพื่อแสดงรูปแบบเท่านั้น ไม่ใช่การประชุมจริง  คำสั่งเดียวกันอาจให้ผลลัพธ์ต่างกันเล็กน้อยในแต่ละครั้ง แต่ Skill ช่วยคงแนวทางการทำงานและข้อควรระวังเดิมไว้ ผู้ใช้งานจึงมีหน้าที่ตรวจทาน แทนการเริ่มเรียบเรียงจากหน้าว่างทุกครั้ง  ควรตรวจสอบว่าการถอดเสียงภาษาไทยอาจคลาดเคลื่อนได้ โดยเฉพาะศัพท์เฉพาะ ชื่อบุคคล เสียงที่พูดซ้อนกัน และการแยกว่าใครเป็นผู้พูด ชื่อบุคคล ตัวเลข และมติสำคัญจึงต้องตรวจเทียบกับต้นฉบับเสมอ  ถ้าอยากสร้าง Skill สำหรับงานของตัวเอง เริ่มตรงไหน  เริ่มจากงานเล็ก ๆ ที่ทำซ้ำบ่อยและมีรูปแบบชัดเจน โดยควรเลือกงานที่ไม่มีข้อมูลอ่อนไหวก่อน แล้วเตรียมข้อมูลสามอย่าง ได้แก่  จากนั้นอาจให้ AI ช่วยร่าง Skill ด้วยคำสั่ง เช่น   ช่วยสร้าง Skill สำหรับสรุปรายงานประจำเดือนจากบันทึกงาน โดยแบ่งเป็นผลงานที่สำเร็จ ปัญหา และแผนเดือนถัดไป ใช้ภาษากระชับ และห้ามเติมตัวเลขหรือข้อสรุปที่ไม่มีในข้อมูล  เมื่อได้ Skill แล้ว ควรทดลองกับข้อมูลตัวอย่าง ตรวจว่าผลลัพธ์ตรงกับงานจริงหรือไม่ แล้วค่อยปรับคำสั่งให้ชัดขึ้น การสร้าง Skill จึงเป็นการนำความรู้และประสบการณ์การทำงานของเรามาจัดระเบียบ เพื่อให้ AI ช่วยทำตามได้อย่างสม่ำเสมอ  ข้อควรระวังก่อนใช้งาน  เสียงการประชุมและบันทึกงานอาจมีข้อมูลส่วนบุคคลหรือข้อมูลลับขององค์กร ก่อนบันทึกเสียงหรือส่งข้อมูลให้ AI ควรตรวจสอบสิ่งต่อไปนี้  และขอเน้นย้ำว่าข้อมูลข้างต้นเป็นแนวทางทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากไม่แน่ใจขั้นตอนใด ควรปรึกษาเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (DPO) หรือฝ่ายกฎหมายของหน่วยงานก่อนนำไปใช้  สรุป  Skill คือการเปลี่ยนวิธีทำงานที่เราคุ้นเคยให้เป็นคู่มือที่ AI นำไปใช้ซ้ำได้ ช่วยลดการสั่งงานซ้ำและเตรียมร่างงานให้เร็วขึ้น แต่ผู้ใช้งานยังต้องเป็นผู้ตรวจสอบความถูกต้องและดูแลเรื่องข้อมูลก่อนนำไปใช้จริงเสมอ  ลองเลือกงานซ้ำ ๆ ที่ไม่มีข้อมูลอ่อนไหวมาสักหนึ่งอย่างในสัปดาห์นี้ แล้วเริ่มเขียนวิธีทำงานของคุณให้เป็น Skill ฉบับแรก  แหล่งข้อมูลอ้างอิง 
3 November 2026

บทความ

เทรนด์ Big Data และ AI ที่ธุรกิจไทยต้องจับตาในปี 2570
เมื่อ “Data” และ “AI” กลายเป็นความสามารถหลักของธุรกิจ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เราได้เห็น Artificial Intelligence หรือ AI พัฒนาจากเทคโนโลยีที่ดูเหมือนเป็นเรื่องของอนาคต กลายมาเป็นเครื่องมือที่คนทั่วไปและองค์กรสามารถนำมาใช้งานได้ในชีวิตประจำวัน ตั้งแต่การสร้างเนื้อหา วิเคราะห์ข้อมูล บริการลูกค้า ไปจนถึงการช่วยตัดสินใจทางธุรกิจ แต่เมื่อก้าวเข้าสู่ ปี 2570 การแข่งขันจะไม่ได้อยู่ที่คำถามว่า “องค์กรของเราใช้ AI หรือยัง?” อีกต่อไป แต่จะเปลี่ยนเป็นคำถามที่สำคัญกว่า นั่นคือ “องค์กรสามารถใช้ Data และ AI เพื่อสร้างผลลัพธ์ทางธุรกิจได้ดีแค่ไหน?” ในมุมมองของสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ Big Data Institute (BDI) นี่คือจุดเปลี่ยนสำคัญ เพราะหัวใจของ AI ไม่ได้มีเพียงตัวโมเดลหรือเทคโนโลยี แต่คือ “ข้อมูล” ที่มีคุณภาพ การเชื่อมโยงข้อมูลที่เหมาะสม บุคลากรที่มีทักษะ และความสามารถในการนำเทคโนโลยีไปแก้โจทย์จริงขององค์กร ผลสำรวจตลาด Big Data และ AI ของประเทศไทยประจำปี 2568 โดย BDI ร่วมกับศูนย์บริการวิชาการแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พบว่าตลาดมีมูลค่าถึง 41,858 ล้านบาท และเติบโต 18% จากปีก่อนหน้า ขณะที่การคาดการณ์ช่วงปี 2569–2570 ในกรณี Baseline ประเมินอัตราการเติบโตเฉลี่ยไว้ที่ประมาณ 18.74% ต่อปี สะท้อนให้เห็นว่าความต้องการใช้ข้อมูลและ AI ในประเทศไทยยังมีแนวโน้มขยายตัวอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น สำหรับผู้บริหารและผู้ประกอบการไทย ปี 2570 จึงเป็นปีที่ควรจับตาอย่างยิ่ง และมีอย่างน้อย 7 เทรนด์สำคัญของ Big Data และ AI ที่กำลังเปลี่ยนวิธีการแข่งขันของธุรกิจ 1. จาก Generative AI สู่ Agentic AI: AI จะเริ่ม “ทำงาน” มากกว่าแค่ “ตอบคำถาม” Agentic AI: จากผู้ช่วยตอบคำถามสู่ระบบที่วางแผนและลงมือทำ ในช่วงแรกของ Generative AI องค์กรจำนวนมากเริ่มต้นจากการใช้ AI เพื่อช่วยเขียนข้อความ สรุปเอกสาร สร้างภาพ ค้นหาข้อมูล หรือช่วยตอบคำถาม แต่ก้าวถัดไปคือ Agentic AI หรือ AI Agent ซึ่ง AI จะไม่ได้รอรับคำสั่งทีละคำสั่งเท่านั้น แต่สามารถรับเป้าหมาย วางแผน และดำเนินงานหลายขั้นตอนร่วมกับระบบต่าง ๆ ขององค์กรได้ ตัวอย่างเช่น ในฝ่ายขาย AI อาจไม่ได้เพียงช่วยร่างอีเมล แต่สามารถวิเคราะห์ข้อมูลลูกค้าจาก CRM จัดลำดับของลูกค้าที่มีโอกาสซื้อสูง (Lead Prioritization) แนะนำแนวทางดำเนินการที่เหมาะสมในขั้นตอนถัดไป (Next Best Action) และเตรียมข้อมูลให้ฝ่ายขายก่อนเข้าพบลูกค้า ในฝ่ายบริการลูกค้า AI สามารถเชื่อมโยงข้อมูลจากประวัติการซื้อ คำร้องเรียน และฐานความรู้ (Knowledge Base) เพื่อช่วยแก้ไขปัญหาได้รวดเร็วและตรงกับบริบทของลูกค้ามากขึ้น สำหรับธุรกิจไทย โจทย์สำคัญจึงไม่ใช่เพียงการเลือก AI Tool ที่ดีที่สุด แต่คือ “กระบวนการทำงานใดขององค์กรที่ควรให้ AI เข้ามาช่วย และข้อมูลอะไรที่ AI จำเป็นต้องใช้?” องค์กรที่สามารถออกแบบกระบวนการทำงาน (Workflow) ให้ คน ข้อมูล (Data) และ AI ทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ จะสามารถเพิ่มผลิตภาพในการทำงาน (Productivity) และสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันเหนือคู่แข่งได้อย่างชัดเจน 2. Enterprise AI จะเติบโต แต่ความได้เปรียบจะมาจาก “ข้อมูลขององค์กรเอง” เมื่อโมเดล AI มีความสามารถสูงขึ้นและเข้าถึงได้ง่ายขึ้น ความแตกต่างระหว่างองค์กรอาจไม่ได้อยู่ที่ว่าใครเข้าถึงโมเดล AI ที่ดีที่สุด เพราะหลายองค์กรสามารถใช้โมเดลพื้นฐานเดียวกันได้ สิ่งที่คู่แข่งเลียนแบบได้ยากกว่าคือ Proprietary Data หรือข้อมูลเฉพาะขององค์กร ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลลูกค้า ประวัติการขาย พฤติกรรมผู้ใช้งาน ข้อมูลการผลิต ข้อมูล Supply Chain ข้อมูลบริการหลังการขาย หรือองค์ความรู้ที่สะสมอยู่ภายในองค์กร ข้อมูลเหล่านี้สามารถกลายเป็นวัตถุดิบสำคัญสำหรับการพัฒนา Enterprise AI ที่เข้าใจบริบทของธุรกิจจริง นี่จึงเป็นเหตุผลที่องค์กรควรเริ่มมอง Data Architecture, Data Warehouse, Data Lake, Data Catalog และระบบ Data Governance ไม่ใช่เพียงในฐานะโครงการ IT แต่ในฐานะโครงสร้างพื้นฐานเพื่อการแข่งขันทางธุรกิจ กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ ในยุค AI ข้อมูลที่องค์กรสะสมมาหลายปีอาจเป็นสินทรัพย์ที่มีค่ามากกว่าที่คิด 3. Data Analytics จะเปลี่ยนจาก “What happened?” ไปสู่ “What should we do next?” Dashboard และ Business Intelligence ยังคงมีความสำคัญ แต่การวิเคราะห์ข้อมูลในปี 2570 จะต้องไปไกลกว่าการรายงานสิ่งที่เกิดขึ้นในอดีต องค์กรจะนำ Predictive Analytics และ Prescriptive Analytics มาใช้มากขึ้น เพื่อช่วยตอบคำถามเชิงธุรกิจ เช่น ลูกค้าคนใดมีโอกาสเลิกใช้บริการ สินค้าใดมีแนวโน้มขายดี ลูกค้ากลุ่มใดควรได้รับ Promotion แบบใด สต็อกสินค้าในแต่ละสาขาควรมีเท่าใด หรือพื้นที่ใดมีศักยภาพสำหรับการขยายธุรกิจ เมื่อรวม Analytics เข้ากับ Generative AI ผู้บริหารอาจไม่จำเป็นต้องเปิด Dashboard หลายหน้าเพื่อค้นหาคำตอบด้วยตัวเอง แต่สามารถถามระบบด้วยภาษาธรรมชาติ เช่น “ยอดขายภาคเหนือเดือนนี้ลดลงเพราะอะไร?” และระบบสามารถวิเคราะห์ข้อมูลหลายแหล่ง พร้อมสรุปสาเหตุและเสนอแนวทางดำเนินการต่อได้ นี่คือการเปลี่ยนจาก Dashboard ที่ให้ข้อมูล ไปสู่ Decision Intelligence ที่ช่วยตัดสินใจ 4. Data Governance และ AI Governance จะกลายเป็นเรื่องของผู้บริหาร ไม่ใช่เฉพาะฝ่าย IT เมื่อ AI เข้ามามีบทบาทในการทำงานมากขึ้น ความเสี่ยงก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย ทั้งเรื่องข้อมูลส่วนบุคคล ความปลอดภัย ความถูกต้องของคำตอบ อคติของโมเดล การใช้ข้อมูลที่ไม่มีสิทธิ์ ตลอดจนความรับผิดชอบเมื่อ AI ให้คำแนะนำที่ผิดพลาด ดังนั้น...
1 November 2026

บทความ

BDI เผยผลสำเร็จ The UP 2026 ยกระดับ SME 55 บริษัท ใช้ Data–AI แก้โจทย์ธุรกิจจริง คาดสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจกว่า 112 ล้านบาท
22 ตุลาคม 2569, กรุงเทพฯ – สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI เผยผลสำเร็จ โครงการ “The UP 2026: Unlock Potential with Data & AI – ปลดล็อกศักยภาพ SME ไทย รับมือวิกฤตเศรษฐกิจด้วย Data & AI” ปีที่ 3 มุ่งยกระดับศักยภาพผู้ประกอบการ SME ไทย 55 บริษัท จากภาคการผลิต การค้า และบริการ ผ่านกระบวนการเรียนรู้และให้คำปรึกษาเชิงลึก ส่งเสริมการนำ Data และ AI ไปประยุกต์ใช้แก้โจทย์ธุรกิจจริง ทั้งการลดต้นทุน เพิ่มยอดขาย และปรับปรุงกระบวนการผลิต คาดสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจรวมกว่า 112 ล้านบาท พร้อมส่งมอบ Data Roadmap ให้ผู้ประกอบการทุกราย เพื่อวางแผนต่อยอดธุรกิจด้วย Data และ AI อย่างยั่งยืน ดร.สุนทรีย์ ส่งเสริม รองผู้อำนวยการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ กล่าวว่า ตลอด 3 ปีของการดำเนินโครงการ The UP พบว่าความท้าทายสำคัญของ SME ไทยไม่ใช่การขาดข้อมูล แต่เป็นการนำข้อมูลที่มีอยู่มาใช้ให้เกิดประโยชน์ทางธุรกิจ เนื่องจากหลายกิจการยังมีข้อมูลกระจัดกระจาย ขาดการเชื่อมโยง รวมถึงมีข้อจำกัดด้านทักษะและเครื่องมือวิเคราะห์ข้อมูล ทำให้ไม่สามารถใช้ข้อมูลและเครื่องมือ AI มาใช้สนับสนุนการบริหารจัดการและการตัดสินใจได้อย่างเต็มศักยภาพ หัวใจของโครงการ The UP จึงไม่ใช่เพียงการทำให้ผู้ประกอบการรู้จัก Data และ AI แต่ต้องสามารถนำไปใช้แก้ปัญหาธุรกิจได้จริง โดยเริ่มจากโจทย์และความต้องการของแต่ละกิจการ แล้วนำข้อมูลมาช่วยวิเคราะห์และพัฒนาแนวทางแก้ไขที่เหมาะสม เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่จับต้องได้ ทั้งการลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพ และสร้างโอกาสในการเติบโต สำหรับโครงการ The UP 2026 มุ่งเน้นการใช้ข้อมูลให้เกิดประโยชน์ในทางปฏิบัติ ผ่านกิจกรรม Workshop เสริมสร้างทักษะด้าน Data และ AI ก่อนทั้ง 55 บริษัทเข้าสู่กระบวนการให้คำปรึกษาเชิงลึกแบบ 1:1 ร่วมกับMentor และผู้เชี่ยวชาญ รวมมากกว่า 400 ชั่วโมง เพื่อวิเคราะห์ปัญหา ออกแบบแนวทางแก้ไข และพัฒนาเครื่องมือให้เหมาะสมกับแต่ละธุรกิจ ครอบคลุมตั้งแต่การจัดระบบและเชื่อมโยงข้อมูล การพัฒนาเครื่องมือวิเคราะห์ ไปจนถึงการสร้างต้นแบบและทดลองใช้งานจริง โดยมุ่งผลลัพธ์ทางธุรกิจ 3 ด้านหลัก ได้แก่ การลดต้นทุน การเพิ่มยอดขาย และการปรับปรุงกระบวนการดำเนินงาน ทั้งนี้ คาดการณ์ว่า ผู้ประกอบการทั้งหมดจะสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจรวมกว่า 112 ล้านบาทหลังจากจบโครงการ โดยจะมีการติดตามผลกระทบมูลค่าทางเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่อง เพื่อสะท้อนผลลัพธ์จากการนำ Data และ AI ไปใช้เพิ่มประสิทธิภาพ ลดความสูญเสีย และสร้างโอกาสทางธุรกิจอย่างเป็นรูปธรรม นอกจากนี้ทุกบริษัทยังได้รับ Data Roadmap เพื่อเป็นแนวทางพัฒนาการใช้ Data และ AI ในระยะต่อไป ตั้งแต่การยกระดับคุณภาพข้อมูล การพัฒนาทักษะบุคลากร ไปจนถึงการต่อยอดเครื่องมือและระบบงานให้สามารถใช้งานได้อย่างต่อเนื่อง พร้อมสนับสนุนการเรียนรู้ผ่านสื่อวิดีโอความรู้ D-Drive และหลักสูตรพัฒนาทักษะด้าน Data และ AI ตลอดจนส่งเสริมความร่วมมือกับหน่วยงานในกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม อาทิ สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (depa) และสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) เพื่อร่วมกันยกระดับศักยภาพดิจิทัลและขีดความสามารถในการแข่งขันของ SME ไทย ภายในงาน The UP: Impact Day ได้มีการมอบประกาศนียบัตรแก่ผู้ประกอบการที่ผ่านโครงการ พร้อมมอบรางวัลแก่กิจการที่มีผลงานโดดเด่น ได้แก่ คุณลินดา บูรณะชน จากบริษัท ครัวเจ๊ง้อ กาญจนาภิเษก จำกัด ผู้ได้รับรางวัล The UP Breakthrough Award กล่าวว่า การเข้าร่วมโครงการช่วยยกระดับการบริหารจัดการวัตถุดิบ จากเดิมที่ใช้เอกสารบันทึกด้วยลายมือและข้อมูลกระจัดกระจาย สู่ระบบบริหารสต็อกและฐานข้อมูลกลางที่สามารถติดตามวัตถุดิบได้ตั้งแต่การรับเข้า การแปรรูป การเบิกใช้ จนถึงสต็อกคงเหลือ ช่วยให้วางแผนสั่งซื้อวัตถุดิบสดได้เหมาะสม ลดเงินทุนจมในสต็อกและการสูญเสียวัตถุดิบ พร้อมติดตามต้นทุนที่เปลี่ยนแปลงตามราคาตลาดได้อย่างเป็นระบบ ทำให้บริหารต้นทุนและตัดสินใจทางธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ด้าน คุณแสงเดือน ลีลาสมานชัย จากบริษัท ลีออร์คิด จำกัด ผู้ได้รับรางวัล The UP Transformation Award กล่าวว่า โครงการช่วยยกระดับกระบวนการทำงานขององค์กรด้วยการพัฒนาฐานข้อมูลกลางและระบบเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงาน ผ่านการจัดทำ Master Data และ Data ID พร้อมนำ Dashboard และเครื่องมือดิจิทัลมาสนับสนุนการบริหารจัดการ ทำให้ข้อมูลและขั้นตอนการทำงานเชื่อมโยงกันได้จริง ลดความซ้ำซ้อน เพิ่มความสะดวกในการติดตามและตรวจสอบข้อมูล ช่วยให้การดำเนินงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น และวางรากฐานสำหรับการขยายโอกาสทางธุรกิจในอนาคต ดร.สุนทรีย์ กล่าวทิ้งท้ายว่า โครงการ The UP สะท้อนให้เห็นว่า Data และ AI ไม่ใช่เทคโนโลยีสำหรับองค์กรขนาดใหญ่เท่านั้น แต่ SME สามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้ตามความพร้อมของธุรกิจ โดยตลอด 3 ปีที่ผ่านมา BDI สนับสนุนผู้ประกอบการไปแล้วกว่า 100 บริษัท และมุ่งนำบทเรียนจากโครงการมาต่อยอดการพัฒนาศักยภาพ SME ให้สามารถใช้ข้อมูลสร้างคุณค่าทางธุรกิจได้ด้วยตนเอง เป้าหมายของ BDI ไม่ใช่เพียงการทำให้ SME เข้าถึง Data และ AI แต่คือการสร้างความสามารถให้ผู้ประกอบการนำเทคโนโลยีไปใช้ต่อได้จริง เพราะเมื่อธุรกิจมีข้อมูลพร้อมใช้ บุคลากรมีทักษะ และสามารถใช้ข้อมูลสนับสนุนการตัดสินใจได้ ก็จะเป็นรากฐานสำคัญในการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน สร้างการเติบโตให้กับธุรกิจ SME เสริมความเข้มแข็งให้เศรษฐกิจไทยในระยะยาวต่อไป สำหรับผู้ประกอบที่สนใจเข้าร่วมโครงการสามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่: https://theup.bdi.or.th/ และติดตามอัปเดตข้อมูล กิจกรรมต่าง ๆ ของสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI ได้ทางเว็บไซต์ https://bdi.or.th/ และ Facebook: BDI – Big Data Institute
22 October 2026

บทความ

BDI ก้าวสู่ปีที่ 4 ชู Data Backbone เชื่อมข้อมูลพร้อมใช้ ต่อยอด ThaiLLM–กำลังคน AI ผนึกภาครัฐ–เอกชน สร้างผลลัพธ์ที่จับต้องได้
8 ตุลาคม 2569, กรุงเทพฯ – สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI ภายใต้การกำกับของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) จัดงาน “BDI Day 2026: Big Data for a Resilient Thailand” ในโอกาสก้าวสู่ปีที่ 4 ของการดำเนินงาน พร้อมเปิดทิศทางปี 2570 มุ่งยกระดับโครงสร้างพื้นฐานข้อมูลของประเทศ เชื่อมโยงข้อมูลให้พร้อมใช้ ต่อยอด AI ภาษาไทยและกำลังคนด้าน Data–AI รวมถึงขยายความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน เพื่อเปลี่ยนข้อมูลสู่ผลลัพธ์ที่นำไปใช้ประโยชน์ได้จริง โดยมี นายกุลิศ สมบัติศิริ ประธานกรรมการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ เป็นประธานกล่าวเปิดงาน ณ โรงแรมแกรนด์ เซนเตอร์ พอยต์ ลุมพินี นายกุลิศ สมบัติศิริ ประธานกรรมการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ กล่าวว่า แนวคิด “Big Data for a Resilient Thailand” สะท้อนบทบาทของข้อมูลในการเตรียมประเทศไทยให้สามารถรับมือ ปรับตัว และฟื้นตัวจากความเปลี่ยนแปลงที่ซับซ้อนและเชื่อมโยงกันมากขึ้น ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และพลังงาน โดยข้อมูลเป็นรากฐานสำคัญที่ช่วยให้ประเทศเข้าใจสถานการณ์ มองเห็นความเสี่ยง และตัดสินใจได้อย่างเหมาะสม ขณะที่ความท้าทายสำคัญคือการทำให้ข้อมูลที่กระจายอยู่ในหลายหน่วยงานสามารถเชื่อมโยงและใช้ประโยชน์ร่วมกันได้ ภายใต้กติกา มาตรฐาน และกลไกที่สร้างความเชื่อมั่น เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจและกำหนดมาตรการที่ตอบโจทย์ประชาชนได้ตรงจุด “ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการแบ่งปันข้อมูลดิจิทัล พ.ศ. 2569 และแผนยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนการใช้ประโยชน์จากข้อมูลขนาดใหญ่ พ.ศ. 2568–2570 เป็นกลไกสำคัญในการวางกรอบให้การเชื่อมโยงและใช้ประโยชน์จากข้อมูลภาครัฐเป็นระบบ ควบคู่กับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การประยุกต์ใช้ AI และการพัฒนากำลังคน โดยบทบาทของ BDI คือการทำให้ความพร้อมด้านข้อมูลนำไปสู่การใช้ประโยชน์ที่ตอบโจทย์ประเทศ พร้อมเดินหน้าสู่บทบาท National Data Backbone ผ่านโครงสร้างพื้นฐานอย่าง D2 เพื่อให้ข้อมูลจากหน่วยงานต่าง ๆ สามารถแบ่งปันและใช้ประโยชน์ร่วมกันได้ โดยเฉพาะการสนับสนุนการจัดการภัยพิบัติและสถานการณ์ฉุกเฉินของประเทศ” นายกุลิศ กล่าว ศ. ดร.ธีรณี อจลากุล ผู้อำนวยการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ กล่าวถึงทิศทางการดำเนินงานปี 2570 ภายใต้หัวข้อ “Data Backbone for a Resilient Thailand เชื่อมข้อมูลพร้อมรับอนาคต” โดยชูข้อมูลในฐานะโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของประเทศ และการพัฒนากลไกให้ข้อมูลจากหน่วยงานต่าง ๆ สามารถเชื่อมโยง แลกเปลี่ยน และนำไปใช้สนับสนุนการตัดสินใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ ตลอด 3 ปีที่ผ่านมา BDI มุ่งวางรากฐานให้ข้อมูลของประเทศสามารถเชื่อมโยงและใช้ประโยชน์ร่วมกันได้ การก้าวเข้าสู่ปีที่ 4 จึงเป็นช่วงสำคัญของการต่อยอดจากโครงสร้างพื้นฐานไปสู่การสร้างผลลัพธ์ที่จับต้องได้ ทั้งในการกำหนดนโยบาย การยกระดับบริการประชาชน และการรับมือกับโจทย์สำคัญของประเทศ เป้าหมายของเรา คือ ทำให้ข้อมูลไม่เพียง ‘เชื่อมถึงกัน’ แต่ต้อง ‘พร้อมใช้’ และสร้างคุณค่าได้จริง หนึ่งในกลไกสำคัญคือ D2 หรือ Data Integration and Intelligence Platform แพลตฟอร์มการเชื่อมโยงและวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ ซึ่งพัฒนาขึ้นเป็นส่วนหนึ่งของ National Data Backbone เพื่อสนับสนุนการแบ่งปันและใช้ประโยชน์จากข้อมูลระหว่างหน่วยงานอย่างเป็นระบบ มีมาตรฐาน และคำนึงถึงความมั่นคงปลอดภัย สอดคล้องกับระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการแบ่งปันข้อมูลดิจิทัล พ.ศ. 2569 เพื่อให้ข้อมูลพร้อมสนับสนุนการกำหนดนโยบาย บริการประชาชน และการรับมือสถานการณ์สำคัญของประเทศ [จาก “วางรากฐาน” สู่ “สร้างผลลัพธ์” หมุดหมายสำคัญของ BDI ปีที่ 4]การก้าวสู่ปีที่ 4 สะท้อนการขยับจากการวางรากฐานด้านข้อมูล สู่การนำ Data และ AI ไปใช้กับโจทย์จริง ผ่าน “BDI Forward: Progress in Action เปิดความก้าวหน้า สู่ผลลัพธ์ที่จับต้องได้” ซึ่งนำเสนอความก้าวหน้าและแผนปี 2570 ของโครงการสำคัญ ได้แก่ Travel Link เชื่อมโยงข้อมูลเพื่อเพิ่มขีดความสามารถด้านการท่องเที่ยว, Health Link เชื่อมข้อมูลสุขภาพเพื่อสนับสนุนการรักษาและส่งต่อผู้ป่วยอย่างต่อเนื่อง, Envi Link วิเคราะห์ข้อมูลสิ่งแวดล้อมเพื่อเฝ้าระวังและรับมือปัญหา โดยเฉพาะ PM 2.5 และ PD Link เชื่อมข้อมูลระดับจังหวัดเพื่อสนับสนุนการวางแผนและตัดสินใจเชิงพื้นที่ อีกหนึ่งแกนสำคัญคือ การพัฒนากำลังคนด้าน Data และ AI ผ่านแนวทาง Micro-credential เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้และรับรองทักษะเฉพาะด้าน ควบคู่กับ THackle และกิจกรรม Hackathon ที่เปิดโอกาสให้นำองค์ความรู้มาประยุกต์ใช้กับโจทย์จริง และต่อยอดสู่ผลลัพธ์ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ [ต่อยอด ThaiLLM สู่ AI ที่เข้าใจบริบทประเทศไทย]ด้านปัญญาประดิษฐ์ นายปฏิภาณ ประเสริฐสม (รักษาการ) ผู้อำนวยการฝ่ายนวัตกรรมปัญญาประดิษฐ์ เปิดทิศทาง ThaiLLM 2570 มุ่งยกระดับโมเดลภาษาไทยให้ครอบคลุมบริบทของประเทศมากขึ้น ทั้งการรวบรวมข้อมูลภาษาถิ่นเพื่อสะท้อนความหลากหลายทางภาษา การเพิ่มความสะดวกในการเข้าถึงและทดลองใช้งาน การพัฒนา Benchmark ด้านการสกัดข้อมูลและการตรวจจับข้อมูลส่วนบุคคล รวมถึงการเพิ่มประสิทธิภาพของโมเดลให้รองรับการใช้งานได้ดียิ่งขึ้น การพัฒนาดังกล่าวเชื่อมโยงกับแนวคิด AI Sovereignty หรือการเสริมสร้างขีดความสามารถด้าน AI ที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย เพื่อรองรับบทบาทของ AI ที่เพิ่มขึ้นต่อเศรษฐกิจ สังคม และบริการภาครัฐ [เปิดมุมมองยุทธศาสตร์ AI ประเทศไทย สู่ Intelligent Nation]อีกหนึ่งไฮไลต์คือ เวที “Thailand AI Strategy ยุทธศาสตร์ AI ของไทย” ซึ่งแลกเปลี่ยนมุมมองต่อ (ร่าง) แผนปฏิบัติการพัฒนาระบบนิเวศปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติ พ.ศ. 2570–2575 ภายใต้วิสัยทัศน์ “Intelligent Nation – Built. Trusted. Useful” มุ่งเร่งการประยุกต์ใช้ AI เพื่อเพิ่มผลิตภาพและขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ควบคู่กับการสร้างอธิปไตยทาง AI ผ่าน 4 เสาหลัก ได้แก่ โครงสร้างพื้นฐาน ความน่าเชื่อถือ กำลังคน และการสร้างมูลค่า เวทีดังกล่าวได้รับเกียรติจาก ดร.พณชิต กิตติปัญญางาม CEO/Co-Founder ZTRUS, ดร.แบ๊งค์ งามอรุณโชติ ผู้อำนวยการสถาบันนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม (STIPI) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และ ดร.กอบกฤตย์ วิริยะยุทธกร สมาชิกคณะกรรมการกิตติมศักดิ์ AIEAT และ CEO iApp...
8 October 2026

บทความ

BDI คว้ารางวัล ASOCIO Digital & AI Award 2026 สาขา AI for Public Good ตอกย้ำบทบาทการขับเคลื่อนประเทศด้วย Big Data และ AI เพื่อประโยชน์สาธารณะ
7 ตุลาคม 2569, ประเทศอินโดนีเซีย – สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI รับรางวัล ASOCIO Digital & AI Award 2026 สาขา ASOCIO AI for Public Good Award โดยมี ดร.สุนทรีย์ ส่งเสริม รองผู้อำนวยการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ เป็นผู้แทนรับรางวัล ณ Swissotel Jakarta PIK Avenue Hotel กรุงจาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย ในการประชุม ASOCIO Digital & AI Summit 2026 ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 5 – 7 ตุลาคม 2569 การดำเนินงานของ BDI มุ่งพัฒนาขีดความสามารถด้าน AI ของประเทศและส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีเพื่อประโยชน์สาธารณะ โดยมี ThaiLLM เป็นหนึ่งในผลงานสำคัญ ภายใต้แนวทาง Sovereign AI ที่มุ่งเสริมความสามารถในการพึ่งพาตนเองด้านเทคโนโลยี และพัฒนา AI ให้สอดคล้องกับภาษา วัฒนธรรม และบริบทของไทย ผ่านความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ สถาบันการศึกษา หน่วยงานวิจัย และภาคเอกชน โดยการดำเนินงานของ ThaiLLM ครอบคลุมทั้งการพัฒนาคลังข้อมูลภาษาไทย แบบจำลองภาษาพื้นฐาน และเครื่องมือสำหรับนักพัฒนา รวมถึง ThaiLLM Playground และบริการ API เพื่อเปิดโอกาสให้หน่วยงานภาครัฐ นักวิจัย ภาคธุรกิจ และนักพัฒนาทดลองและต่อยอด AI ให้เหมาะกับการใช้งานของตนเอง พร้อมสนับสนุนการพัฒนาทักษะและการสร้างชุมชนนักพัฒนา AI ของประเทศ ควบคู่กัน BDI ประยุกต์ใช้ AI ผ่านแพลตฟอร์มข้อมูลในมิติต่าง ๆ ได้แก่ Health Link ซึ่งสนับสนุนการเชื่อมโยงและวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพเพื่อประกอบการวางแผนและตัดสินใจด้านสาธารณสุข Travel Link ซึ่งนำ AI มาใช้พัฒนาผู้ช่วยด้านการท่องเที่ยวหลายภาษา และ Envi Link ซึ่งผสานข้อมูลสิ่งแวดล้อม สาธารณูปโภค และการวิเคราะห์ภาพด้วย AI เพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ BDI ยังพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการเชื่อมโยงและวิเคราะห์ข้อมูลข้ามหน่วยงาน เพื่อให้ข้อมูลที่กระจัดกระจายสามารถนำมาใช้ประกอบการกำหนดนโยบาย วางแผน และพัฒนาบริการสาธารณะได้อย่างเป็นระบบ โดยให้ความสำคัญกับการกำกับดูแล AI อย่างรับผิดชอบ ทั้งความเป็นธรรม ความโปร่งใส ความมั่นคงปลอดภัย และการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พร้อมมีมนุษย์กำกับดูแลและตรวจสอบผลลัพธ์จาก AI โดยเฉพาะการใช้งานที่มีผลกระทบสูง เพื่อให้เทคโนโลยีสร้างประโยชน์ต่อประชาชนและสังคมอย่างเหมาะสม รางวัลนี้มอบโดยสมาพันธ์ ASOCIO (Asian-Oceanian Computing Industry Organization) องค์กรนานาชาติที่ประกอบด้วยสมาคมผู้ประกอบการอุตสาหกรรมด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและบริการจาก 24 ประเทศในภูมิภาคเอเชีย–โอเชียเนีย โดยสาขา AI for Public Good มุ่งยกย่ององค์กรที่นำปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้แก้ไขความท้าทายสำคัญของสังคมและยกระดับคุณภาพชีวิต ควบคู่กับการใช้เทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรมและทั่วถึง ทั้งนี้ สมาคมอุตสาหกรรมเทคโนโลยีสารสนเทศไทย ได้เสนอชื่อ BDI เข้ารับการพิจารณา ก่อนที่ ASOCIO จะพิจารณามอบรางวัลสาขานี้ของประเทศไทยให้กับ BDI
7 October 2026

บทความ

10 อาชีพที่มีแนวโน้มขาดแคลนในยุค AI 
ในระยะเวลาช่วง 2 ปีที่ผ่านมา AI ได้เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวัน และการทำงานของคนทั่วโลกอย่างก้าวกระโดด จากการใช้งาน ถาม-ตอบเรื่องทั่วไป กลายมาเป็นการช่วยงานในหลายๆเรื่อง โดยเฉพาะงานที่ประกอบด้วยขั้นตอนซ้ำๆ ที่มีกฎชัดเจน และตรวจผลลัพธ์ได้ง่าย  เช่น งานธุรการพื้นฐาน งาน Customer Service ระดับคำถามทั่วไป งานแปลหรือเขียนเนื้อหาทั่วไปที่ไม่ต้องใช้ความเชี่ยวชาญ  งานจัดทำรายงานสรุปตามแบบฟอร์ม  งานวิเคราะห์เบื้องต้นที่ใช้ข้อมูลโครงสร้างตายตัว  งานโปรแกรมเมอร์ที่ทำเฉพาะงานโค้ดมาตรฐาน การเข้ามาของ AI ดังกล่าวส่งผลให้หลากหลายอาชีพที่กล่าวมาข้างต้นจะมีความเสี่ยงที่จะหายไป หรือใช้จำนวนคนต่อปริมาณงานที่ลดลง หรือนายจ้างจะคาดหวังให้คนหนึ่งทำงานได้กว้างและซับซ้อนขึ้น ข้อมูลจาก World Economic Forum (2025)  รายงานว่า AI และการประมวลผลข้อมูลจะเปลี่ยนแปลงธุรกิจของนายจ้างมากถึง 86%  ขณะที่ PwC (2026) วิเคราะห์ประกาศรับสมัครงานมากกว่าหนึ่งพันล้านรายการใน 27 ประเทศ พบว่าประกาศงานที่ต้องการทักษะ AI เพิ่มขึ้น 69% ขณะที่ตลาดงานโดยรวมเพิ่มขึ้นเพียง 9%  งานที่ต้องการทักษะ AI เติบโตเร็วกว่าตลาดงานรวมเกือบ 8 เท่า  ผู้มีทักษะ AI ได้รับค่าจ้างสูงกว่างานเทียบเคียงโดยเฉลี่ย 62%  และ AI ทำให้ตำแหน่งระดับเริ่มต้นต้องการทักษะที่เดิมพบในตำแหน่งอาวุโส เช่น การตัดสินใจ ภาวะผู้นำ และความคิดสร้างสรรค์  ในอีกแง่มุมหนึ่งที่น่าสนใจคือ มีหลากหลายอาชีพที่มีแนวโน้มเผชิญความตึงตัวด้านกำลังคนสูงในยุคที่ AI เติบโต ซึ่งมีหลักฐานว่าองค์กรส่วนใหญ่ยังมีกำลังคนไม่เพียงพอ จากการสังเคราะห์รายงานตลาดแรงงานระหว่างประเทศที่เผยแพร่ในปีค.ศ. 2025–2026 พบว่า 10 กลุ่มอาชีพที่มีความต้องการสูงพร้อมเหตุผลเสี่ยงขาดแคลนดังนี้  จากข้อมูลความต้องการบุคลากรในสายงานที่เกี่ยวข้องกับปัญญาประดิษฐ์ (AI) พบว่าตลาดแรงงานมีความตื่นตัวและต้องการผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านในอัตราที่เติบโตอย่างก้าวกระโดด โดยสายอาชีพที่มาแรงและเป็นที่ต้องการสูงสุดคือ ผู้เชี่ยวชาญด้านความเสี่ยงและธรรมาภิบาล AI (AI Risk & Governance Specialist) ซึ่งมีความต้องการพุ่งสูงถึง 234% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ปรากฏการณ์นี้เป็นผลมาจากข้อบังคับและกฎหมายด้าน AI ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว สวนทางกับจำนวนบุคลากรที่มีความเข้าใจอย่างถ่องแท้ในเรื่องจริยธรรมและความเสี่ยง รองลงมาคือกลุ่มผู้พัฒนาเทคโนโลยีแกนหลัก ได้แก่ วิศวกรประมวลผลภาษาธรรมชาติ (186%) ที่เติบโตตามกระแส Generative AI และ วิศวกร AI / Machine Learning (145%) ซึ่งเป็นเสมือนกำลังหลักในการพัฒนาและนำโมเดลไปใช้งานจริง   นอกเหนือจากการพัฒนาเชิงเทคนิคแล้ว ภาคธุรกิจยังต้องการบุคลากรที่สามารถเชื่อมโยงเทคโนโลยีเข้ากับกลยุทธ์องค์กรได้อย่าง ที่ปรึกษาธุรกิจด้าน AI (134%) เพื่อช่วยแปลง AI ให้เป็นกรณีการใช้งานจริงและวางแผนการเปลี่ยนผ่านองค์กร ในขณะเดียวกัน การขยายตัวของโมเดลขนาดใหญ่และระบบประมวลผลขั้นสูงยังส่งผลให้เกิดการแย่งชิงบุคลากรในกลุ่มโครงสร้างพื้นฐานและการวิจัย นำโดย วิศวกรโครงสร้างพื้นฐาน AI (124%), นักวิจัย AI/ML (98%) และ วิศวกร Cloud (89%) ซึ่งล้วนเป็นสายงานที่ต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญระดับสูงและใช้เวลาในการผลิตบุคลากรนาน   ท้ายที่สุด การเติบโตของเทคโนโลยี AI ยังนำมาซึ่งความท้าทายใหม่ด้านความปลอดภัยและการจัดการข้อมูล ส่งผลให้ ที่ปรึกษาข่าวกรองภัยคุกคามไซเบอร์ (84%) เป็นที่ต้องการมากขึ้นเพื่อรับมือกับภัยคุกคามที่ซับซ้อนและปกป้องข้อมูล รวมถึง นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล (76%) ที่ยังคงเป็นหัวใจสำคัญในการเชื่อมโยงข้อมูลเข้ากับแบบจำลอง และ วิศวกรระบบอัตโนมัติ (72%) ที่มีบทบาทในการผสาน AI เข้ากับระบบหุ่นยนต์และกระบวนการทำงานอัตโนมัติเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตในยุคปัจจุบัน  ข้อมูลเหล่านี้สนับสนุนว่าปัญหาในอนาคตอาจไม่ใช่เพียง “จำนวนแรงงานไม่พอ” แต่เป็น “แรงงานที่มีทักษะผสมระหว่าง AI กับความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านไม่พอ”  คนทำงานปรับตัวอย่างไร  จากสถานการณ์แรงงานโลก ตำแหน่งงานที่ตลาดต้องการอาจเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม แต่แรงงานที่มีชุดความสามารถต่อไปนี้จะสามารถย้ายข้ามสายงานได้ง่ายกว่า ตัวอย่างเช่น นักวิเคราะห์ธุรกิจที่ใช้ AI เพื่อทำรายงานเพียงอย่างเดียว อาจถูกทดแทนได้ง่าย ในทางกลับกัน ผู้ที่มีความเข้าใจลึกซึ้งในอุตสาหกรรม สามารถตรวจสอบความถูกต้องของโมเดล นำเสนอทางเลือกที่เหมาะสมแก่ผู้บริหาร และรับผิดชอบต่อผลลัพธ์ได้ จะยิ่งมีคุณค่าต่อองค์กรสูงขึ้นมาก เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมและยกระดับทักษะให้ตอบรับกับความต้องการของตลาดงาน ท่านที่สนใจพัฒนาทักษะด้าน Data และ AI สามารถติดต่อสอบถามหลักสูตรอบรมจาก ฝ่ายส่งเสริมธุรกิจข้อมูลขนาดใหญ่ (BDI) ได้ในทุกช่องทางการติดต่อ  เอกสารอ้างอิง  AI Workforce Consortium – ICT in Motion: The Next Wave of AI Integration 2025  World Economic Forum – Future of Jobs Report 2025  PwC – 2026 Global AI Jobs Barometer 
5 October 2026
PDPA Icon

We use cookies to optimize your browsing experience and improve our website’s performance. Learn more at our Privacy Policy and adjust your cookie settings at Settings

Privacy Preferences

You can choose your cookie settings by turning on/off each type of cookie as needed, except for necessary cookies.

Accept all
Manage Consent Preferences
  • Strictly Necessary Cookies
    Always Active

    This type of cookie is essential for providing services on the website of the Personal Data Protection Committee Office, allowing you to access various parts of the site. It also helps remember information you have previously provided through the website. Disabling this type of cookie will result in your inability to use key services of the Personal Data Protection Committee Office that require cookies to function.
    Cookies Details

  • Performance Cookies

    This type of cookie helps the Big Data Institute (Public Organization) understand user interactions with its website services, including which pages or areas of the site are most popular, as well as analyze other related data. The Big Data Institute (Public Organization) also uses this information to improve website performance and gain a better understanding of user behavior. Although the data collected by these cookies is non-identifiable and used solely for statistical analysis, disabling them will prevent the Big Data Institute (Public Organization) from knowing the number of website visitors and from evaluating the quality of its services.

  • Functional Cookies

    This type of cookie enables the Big Data Institute (Public Organization)’s website to remember the choices you have made and deliver enhanced features and content tailored to your usage. For example, it can remember your username or changes you have made to font sizes or other customizable settings on the page. Disabling these cookies may result in the website not functioning properly.

  • Targeting Cookies

    "This type of cookie helps the Big Data Institute (Public Organization) understand user interactions with its website services, including which pages or areas of the site are most popular, as well as analyze other related data. The Big Data Institute (Public Organization) also uses this information to improve website performance and gain a better understanding of user behavior. Although the data collected by these cookies is non-identifiable and used solely for statistical analysis, disabling them will prevent the Big Data Institute (Public Organization) from knowing the number of website visitors and from evaluating the quality of its services.

Save settings