19 ตุลาคม 2569, กรุงเทพฯ – สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI โดย ดร.อภิวดี ปิยธรรมรงค์ ผู้เชี่ยวชาญอาวุโสด้านบูรณาการข้อมูลและปัญญาประดิษฐ์ ร่วมการประชุมสัมมนา “Digital Infrastructure for the Future” จัดโดยสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) ณ โรงแรมอัศวิน แกรนด์ คอนเวนชัน โดยได้รับเกียรติจาก น.ส.แนน บุณย์ธิดา สมชัย รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เป็นประธานกล่าวเปิดงาน เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองและแนวทางการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลของประเทศไทยให้มีความมั่นคงปลอดภัย พร้อมรองรับการเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัลและเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI)
ในการนี้ ดร.อภิวดี ร่วมเวทีเสวนาหัวข้อ “Digital Sovereignty in AI Era: Balancing Growth, Security and Resilience” พร้อมด้วยผู้แทนจาก สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPC) สำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (NCSA) และบริษัท เอคเซนเชอร์ โซลูชั่นส์ จำกัด (Accenture) ถ่ายทอดมุมมองเกี่ยวกับการสร้างอธิปไตยทางดิจิทัลในยุค AI โดยเน้นการสร้างสมดุลระหว่างการส่งเสริมนวัตกรรมและการลงทุน การรักษาความมั่นคงปลอดภัยทางดิจิทัล และการพัฒนาขีดความสามารถของประเทศในการรับมือกับความเสี่ยงและความเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี
ดร.อภิวดี กล่าวว่า ประเทศไทยจำเป็นต้องปรับแนวคิดการกำกับดูแลข้อมูล (Data Governance) จากการมุ่งป้องกันความเสี่ยงเพียงอย่างเดียว ไปสู่การสร้างระบบกำกับดูแลที่เอื้อต่อการเข้าถึง เชื่อมโยง และใช้ประโยชน์จากข้อมูลอย่างปลอดภัยและมีความรับผิดชอบ โดยคำนึงถึงระดับความเสี่ยงและความสำคัญของข้อมูลแต่ละประเภท พร้อมกำหนดสิทธิการเข้าถึงและเงื่อนไขการใช้ข้อมูลอย่างเหมาะสม เพื่อให้สามารถนำข้อมูลไปต่อยอดพัฒนา AI และสร้างนวัตกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ “Digital Sovereignty ในมิติของข้อมูล ไม่ใช่การบังคับให้ข้อมูลทุกอย่างต้องอยู่ภายในประเทศ แต่คือความสามารถในการกำหนดได้ว่า ข้อมูลใดควรถูกใช้ โดยใคร ภายใต้เงื่อนไขอะไร และสามารถบังคับใช้เงื่อนไขเหล่านั้นได้จริง” โดยมีเป้าหมายสำคัญคือการเปลี่ยนข้อมูลของประเทศไทยให้เป็นสินทรัพย์ที่สร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจและสังคมได้อย่างน่าเชื่อถือ
ขณะเดียวกัน ความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ (Cybersecurity) และความสามารถในการรับมือและฟื้นตัวจากวิกฤต (Resilience) ต้องดำเนินควบคู่กัน เนื่องจากระบบ AI พึ่งพาโครงสร้างพื้นฐานหลายระดับ ตั้งแต่พลังงาน ศูนย์ข้อมูล (Data Center) หน่วยประมวลผล โมเดล AI ไปจนถึงแพลตฟอร์มให้บริการ การมี Data Center ตั้งอยู่ภายในประเทศเพียงอย่างเดียวจึงไม่เพียงพอ หากยังขาดความสามารถในการบริหารความเสี่ยงและระบบสำรองที่มีประสิทธิภาพ ประเทศไทยจึงต้องให้ความสำคัญกับการออกแบบระบบที่ปลอดภัยตั้งแต่ต้น (Security by Design) การกระจายความเสี่ยง และการสร้างทางเลือกในการใช้เทคโนโลยี เพื่อให้สามารถรักษาความต่อเนื่องของบริการดิจิทัลที่จำเป็นต่อประชาชนและเศรษฐกิจได้แม้เกิดวิกฤต
สำหรับการสร้างสมดุลระหว่างนวัตกรรม การลงทุน และความมั่นคงของประเทศ ดร.อภิวดี เสนอแนวคิด “Practical Sovereignty” หรือ “Selective Sovereignty” โดยมุ่งพัฒนาขีดความสามารถในด้านที่ประเทศไทยมีศักยภาพ โดยเฉพาะข้อมูล โมเดล AI และแพลตฟอร์มที่สอดคล้องกับบริบทไทย ควบคู่กับการบริหารความเสี่ยงจากการพึ่งพาเทคโนโลยีต่างประเทศ รวมถึงการต่อยอดการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลไปสู่การพัฒนาบุคลากร การสร้างนวัตกรรมและบริการ AI ตลอดจนการเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจภายในประเทศ พร้อมย้ำว่า “เป้าหมายของอธิปไตยด้าน AI ไม่ใช่การทำให้ประเทศไทยไม่ต้องพึ่งพาใครเลย แต่คือการทำให้ประเทศมีทางเลือก มีอำนาจต่อรอง และสามารถสร้างคุณค่าจาก AI ได้ด้วยขีดความสามารถของเราเอง”
นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่ BDI ยังได้ร่วมจัดนิทรรศการภายในงาน เพื่อประชาสัมพันธ์บทบาท ภารกิจ และการดำเนินงานของสถาบันฯ ในการขับเคลื่อนการใช้ประโยชน์จาก Big Data และ AI พร้อมสร้างการรับรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานข้อมูลของประเทศ ตลอดจนแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และเชื่อมโยงเครือข่ายความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้เข้าร่วมงาน เพื่อส่งเสริมการบูรณาการข้อมูลและต่อยอดการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลให้เกิดประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม
การเข้าร่วมกิจกรรมในครั้งนี้ สะท้อนบทบาทของ BDI ในการสนับสนุนการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานข้อมูล การกำกับดูแลและเชื่อมโยงข้อมูลอย่างมีมาตรฐาน ตลอดจนการส่งเสริมการใช้ประโยชน์จาก Big Data และ AI ควบคู่กับการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถทางดิจิทัลของประเทศไทยให้มีความมั่นคง ยืดหยุ่น และสามารถต่อยอดข้อมูลและเทคโนโลยีสู่การสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจและสังคมได้อย่างยั่งยืน
Public Relations and Communication Specialist
Big Data Institute (Public Organization), BDI
